😵 Khi lãi suất vay mua nhà tiệm cận 14% một năm, căn nhà từ chỗ trú mưa nắng bỗng hóa thành một cỗ máy tiêu thụ tiền mặt hoạt động bền bỉ suốt 15–20 năm. Phần lớn thặng dư lao động của cả đời người được chuyển hóa rất êm ái thành tiền lãi.
Đó là lý do vì sao “thế hệ thuê nhà suốt đời” ngày càng đông, không phải vì họ lười, mà vì họ đã ngồi xuống và tính rất kỹ 🧮.
🚿 Khi ngân hàng đồng loạt điều chỉnh tăng lãi vay, giấc mơ an cư của người làm công ăn lương bị dội thẳng một gáo nước lạnh. Với mặt bằng lãi suất hiện nay, cánh cửa mua nhà không chỉ hẹp lại mà đang từ từ khép sập. Người đứng ngoài nhìn vào thấy rõ, còn người đã lỡ bước vào thì chỉ mong lãi suất đừng tăng thêm nữa 🔒.
🎣 Cái gọi là lãi suất ưu đãi nghe thì rất êm tai nhưng thực chất chỉ là đoạn dạo đầu ngắn ngủi.
Sáu tháng đầu được hưởng mức hơn 9,6–9,7% một năm, nhưng với khoản vay kéo dài hai chục năm thì khoảng thời gian đó chỉ như uống một ngụm nước trước khi chạy đường dài.
Muốn cố định lâu hơn để yên tâm ngủ ngon, lãi suất lập tức nhảy lên 13,5–13,9% một năm, đủ để mọi bảng cân đối tài chính bắt đầu run rẩy 😮💨.
🧮 Thử làm một phép tính: Vay 1 tỷ đồng với lãi suất 13,9% một năm thì riêng tiền lãi mỗi tháng đã khoảng 11,5 triệu. Nếu vay trong 15 năm, tổng số tiền gốc và lãi phải trả mỗi tháng gần 17 triệu.
Với người thu nhập 30 triệu, việc dành hơn một nửa lương chỉ để trả ngân hàng là một quyết định mang tính mạo hiểm cao, chưa tính chi phí ăn ở, đi lại, y tế và những biến cố không báo trước 🍚🚑.
🤷♂️ Trong bối cảnh đó, nhiều người không hẳn là bỏ cuộc mà là chủ động buông. Người đang vay thì xoay tiền từng tháng, người chưa mua thì đứng ngoài quan sát với tâm thế dè chừng. Nhà đầu tư cũng chùn bước, thanh khoản thị trường vì thế mà chậm lại.
Đáng nói là mức lãi suất cao này áp dụng cho cả những căn nhà đã có sổ tại TPHCM, tức là ngay cả tài sản được xem là an toàn nhất cũng đang chịu chi phí vốn rất đắt 🏙️.
🏠 Khi đặt lên bàn cân giữa việc thuê nhà 8 triệu một tháng và vay ngân hàng để trả gần 17 triệu mỗi tháng cho cùng một không gian sống, lựa chọn thuê nhà bỗng nhiên trở nên hợp lý hơn về mặt kinh tế. Không có sổ đỏ nhưng cũng không có áp lực trả nợ đè nặng mỗi kỳ sao kê. Với nhiều người, ngủ ngon đôi khi đáng giá hơn quyền sở hữu trên giấy 🛌.
😎 Thực tế là khi lãi suất vay mua nhà neo ở mức hai chữ số, bất động sản không còn là cuộc chơi dành cho số đông.
Sân chơi này dần nghiêng về phía những người có sẵn tiền mặt lớn, những người đã sở hữu tài sản từ trước hoặc những ai không cần vay ngân hàng.
Còn với phần đông người trẻ và tầng lớp trung lưu, câu chuyện vay tiền mua nhà rồi ngồi chờ sung rụng nghe ngày càng giống một truyện ngụ ngôn tài chính hơn là một kế hoạch cuộc đời 📖.