Chính phủ vừa ban hành Nghị định 49, hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 254, với tinh thần khá rõ: đưa thủ tục đất đai về gần người dân hơn. Nghe thì đơn giản, nhưng với những ai từng “ăn ngủ cùng hồ sơ đất” mới hiểu, đây là điều không hề nhỏ.

Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh được trao quyền quyết định toàn diện hơn trong nhiều nội dung quản lý đất đai quan trọng 🏠, từ thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, đến gia hạn và điều chỉnh thời hạn sử dụng đất.

Nhưng điểm khiến người dân chú ý nhất lại nằm ở câu chuyện cấp sổ đỏ 📕.

Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận hoặc xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, bao gồm cả việc xác định lại diện tích đất ở. Nói cách khác, nhiều việc trước đây phải lên huyện, lên tỉnh, nay có thể giải quyết ngay tại xã.

Nghe thì có vẻ là chuyện nhỏ, nhưng với người dân, đó là cả một thay đổi lớn.

Ai từng đi làm sổ đỏ sẽ hiểu cảm giác này. Có những bộ hồ sơ không tranh chấp, không khiếu kiện, không vướng quy hoạch, chỉ đơn giản là cần đo đạc lại cho đúng thực tế. Thế nhưng người dân vẫn phải đi lòng vòng giữa xã – huyện – tỉnh, mỗi nơi một ý kiến, mỗi lần đi là thêm một ngày nghỉ làm ⏳.

Có người từng nói rằng: Làm sổ đỏ xong là thuộc luôn bản đồ hành chính của cả huyện. Giờ thì có thể hy vọng bớt cảnh đó, ít nhất là với những thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã.

Việc phân cấp mạnh hơn cho địa phương được kỳ vọng sẽ giúp giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân 🚶‍♂️, đồng thời giảm tải cho cấp trên, nơi lâu nay hồ sơ đất đai thường xuyên trong tình trạng quá tải.

Thủ tục càng gần dân, thì khả năng giải quyết nhanh và đúng thực tế càng cao

Tất nhiên, phân quyền nhiều hơn cũng đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn. Cấp xã không chỉ là nơi tiếp nhận hồ sơ, mà phải thực sự nắm rõ địa bàn, nguồn gốc đất, quá trình sử dụng và thực trạng từng thửa đất. Nếu làm tốt, người dân được lợi. Nếu làm chưa tới, hồ sơ vẫn có nguy cơ… đứng hình.

Nhưng nhìn tổng thể, Nghị định 49 vẫn là một bước tiến đáng ghi nhận 👍. Nó không khiến giá nhà rẻ hơn, cũng không biến giấc mơ an cư thành dễ dàng trong ngày một ngày hai. Nhưng ít nhất, nó giúp người dân bớt thêm một nỗi mệt mỏi hành chính, thứ mệt mỏi âm thầm nhưng kéo dài suốt nhiều năm.