Lợi nhuận bùng nổ, “ánh sáng” trên báo cáo tài chính

Hàng loạt doanh nghiệp công bố kết quả lợi nhuận ấn tượng. CTCP Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam gây chú ý với mức lãi sau thuế 15.240 tỷ đồng, gấp tới 85 lần so với năm trước. TTC Land tăng 48 lần, BV Land tăng 24 lần, Dịch vụ Hoàng Huy tăng 13,8 lần. Các tên tuổi lớn như Vingroup, Nam Long, Đất Xanh cũng ghi nhận tăng trưởng gấp đôi so với cùng kỳ.

Nếu xét về giá trị tuyệt đối, Vinhomes đứng đầu với 11.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tiếp đến là Vingroup (4.508 tỷ), Dịch vụ Hoàng Huy (3.573 tỷ). Con số này đủ để củng cố niềm tin của nhà đầu tư rằng bất động sản đang dần hồi phục sau giai đoạn trầm lắng.

Tuy nhiên, lợi nhuận chỉ là một nửa sự thật. Phần “hậu trường” tài chính mới cho thấy sức khỏe thật sự của doanh nghiệp.

Dòng tiền âm, mặt trái của tăng trưởng

Khi chuyển sang phân tích dòng tiền kinh doanh, câu chuyện trở nên kém tươi sáng hơn nhiều. Nam Long âm 807 tỷ, An Gia âm 655 tỷ. Những tên tuổi lớn cũng không ngoại lệ: Khang Điền âm 2.557 tỷ, Phát Đạt âm 1.331 tỷ và đặc biệt Novaland âm tới 7.456 tỷ đồng.

Điều này phản ánh một thực tế quen thuộc: lợi nhuận tăng chủ yếu nhờ ghi nhận doanh thu từ dự án hoặc hạch toán kế toán, trong khi dòng tiền thực chảy về doanh nghiệp lại hạn chế. Nói cách khác, doanh nghiệp “giàu trên giấy nhưng nghèo trong két”.

Để bù đắp sự thiếu hụt vốn lưu động, các doanh nghiệp buộc phải gia tăng nợ vay. Trong 6 tháng đầu năm, Văn Phú Invest tăng 35%, Khang Điền và SJ Group cùng tăng 29%, Vingroup tăng 24%. Một số trường hợp thậm chí tăng đột biến: BGI Group +78%, BV Land gần gấp 3 lần.

Dòng vốn tín dụng được “hút” mạnh. Vingroup vay mới 129.757 tỷ (tăng 81%), Vinhomes 36.510 tỷ (tăng 19%), Novaland 9.449 tỷ (tăng 5,7 lần). Câu hỏi đặt ra là: liệu thị trường có đủ thanh khoản để giúp doanh nghiệp trả nợ, hay vòng xoáy tín dụng sẽ tạo thêm áp lực nặng nề trong trung hạn?

Ngân hàng đẩy vốn, bất động sản hút dòng tiền

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 6/2025, tín dụng toàn hệ thống tăng gần 10%, trong đó tín dụng bất động sản tăng gấp 2,4 lần mức bình quân và chiếm tới 18,5% tổng dư nợ.

Nhiều ngân hàng thương mại ghi nhận mức tăng trưởng cho vay bất động sản vượt xa bình quân tín dụng: Techcombank (+21,5%), HDBank (+22%), SHB (+28,4%), MB (+34%). Điều này cho thấy các tổ chức tín dụng vẫn coi bất động sản là “miếng bánh” không thể bỏ qua.

Nhưng ở góc độ ngược lại, việc vốn ngân hàng dồn quá mạnh vào bất động sản cũng tiềm ẩn rủi ro hệ thống, đặc biệt trong bối cảnh thanh khoản thị trường còn phụ thuộc lớn vào dòng tiền đầu cơ.

Thanh khoản tiền mặt, “vùng đệm” quan trọng

Trong bức tranh nhiều gam màu xám, vẫn có những điểm sáng về quản trị tài chính. Vingroup duy trì lượng tiền mặt 82.350 tỷ (+72%), Vinhomes 50.609 tỷ (+65%). Các doanh nghiệp tầm trung như Novaland (4.351 tỷ), Nam Long (4.113 tỷ), Đất Xanh (3.375 tỷ), Khang Điền (2.831 tỷ) vẫn giữ được vài nghìn tỷ dự trữ.

Dẫu vậy, nhiều doanh nghiệp khác chỉ duy trì mức vài trăm tỷ đồng, một con số quá nhỏ so với quy mô nợ vay hàng nghìn tỷ. Điều này giống như một con thuyền lớn ra khơi với rất ít dự trữ, chỉ cần một cơn sóng mạnh là có thể chao đảo.

Góc nhìn: Lợi nhuận chưa đủ để “thở phào”

Nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận, có thể lạc quan cho rằng thị trường đã hồi phục mạnh. Nhưng với dòng tiền âm và nợ vay phình to, sức khỏe tài chính của nhiều doanh nghiệp vẫn rất mong manh.

Trong kịch bản tích cực, việc pháp lý dự án được tháo gỡ và tín dụng duy trì tăng trưởng sẽ giúp doanh nghiệp “gồng” qua giai đoạn khó khăn. Nhưng nếu thanh khoản thị trường tiếp tục thiếu bền vững, vòng xoáy vay nợ  trả nợ có thể biến lợi nhuận hiện tại thành gánh nặng trong tương lai.

Sự phân hóa ngày càng rõ rệt: doanh nghiệp nào có dự án tốt, dòng tiền ổn và dự trữ tiền mặt dày sẽ tồn tại và phát triển; ngược lại, những đơn vị chỉ “sống” nhờ vay nợ sẽ sớm lộ ra điểm yếu. Đây mới là điều nhà đầu tư và thị trường cần quan tâm nhiều hơn, thay vì chỉ nhìn vào con số lợi nhuận tăng trưởng.