Nói thẳng ra, so với những dự án thương mại hay nghỉ dưỡng từng mang lại mức lợi nhuận hấp dẫn, nhà ở xã hội khi đó giống một "người con ghẻ" hơn là một cơ hội đầu tư.
Nhưng thị trường luôn có cách khiến người ta thay đổi suy nghĩ. Khi bất động sản cao cấp bắt đầu chững lại, thanh khoản giảm, dòng tiền thận trọng hơn, một câu hỏi được đặt ra: Cuối cùng thì người dân thực sự cần gì?
Câu trả lời hóa ra rất đơn giản. Họ cần một nơi để ở, giá vừa túi tiền. Không phải căn hộ có hồ bơi vô cực tầng 40. Không phải biệt thự nghỉ dưỡng cuối tuần. Cũng không phải những lời hứa về một "thành phố tương lai" cách trung tâm vài chục cây số.
Điều phần lớn người lao động cần là một căn nhà vừa túi tiền để sáng đi làm, chiều về với gia đình. Và đó cũng là lý do tôi không bất ngờ khi chứng kiến ngày càng nhiều "ông lớn" đổ bộ vào phân khúc nhà ở xã hội.
Từ những doanh nghiệp nhà nước như HUD, Becamex IDC, Hancorp cho tới những tập đoàn tư nhân hàng đầu như Vingroup, Viglacera, Hòa Phát, Hoa Sen, Sun Group hay Viettel Construction, tất cả đều đang tìm cách hiện diện trong cuộc chơi này. Điều thú vị là nhiều doanh nghiệp trong số đó từng gắn liền với nhà ở cao cấp, khu đô thị sang trọng hoặc bất động sản nghỉ dưỡng. Vậy mà giờ đây, họ lại dành nguồn lực rất lớn cho phân khúc từng bị xem là "khó ăn".
- Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị HUD đã khởi công 7 dự án với quy mô gần 1.900 căn hộ, tổng diện tích sàn gần 200.000 m2 tại Hà Nam, Bình Dương và đặt mục tiêu cung ứng 9.000 căn đến năm 2030.
- Becamex IDC tiếp tục khẳng định thế mạnh nhà ở gắn liền khu công nghiệp tại Bình Dương khi đã bàn giao gần 9.000 căn để bán, cho thuê tính đến cuối năm 2024 và đang lên kế hoạch phát triển thêm hơn 40.000 căn cho giai đoạn tiếp theo.
- Tổng công ty Xây dựng Hà Nội Hancorp cũng không đứng ngoài cuộc với mục tiêu triển khai 10.000 căn tại các thị trường trọng điểm như Hà Nội, Ninh Bình, Đồng Nai.
Bản đồ nhà ở xã hội cũng chứng kiến những kế hoạch phát triển với quy mô chưa từng có từ các tập đoàn tư nhân.
- Vingroup dẫn đầu cuộc chơi với thương hiệu Happy Home cùng tham vọng xây dựng 500.000 căn tại Hải Phòng, Hưng Yên, Thanh Hóa, Quảng Trị, Khánh Hòa, TP.HCM và Tây Ninh, chiếm tới một nửa mục tiêu chung của cả nước đến năm 2030.
- Viglacera tiếp tục củng cố vị thế ở phân khúc nhà ở công nhân khi hoàn thành khoảng 8.000 căn năm ngoái, chiếm 8% tổng lượng căn hoàn thành toàn quốc, đồng thời chuẩn bị quỹ đất đầu tư thêm 10.000 căn ngay trong năm nay tại Bắc Ninh, Hà Nam, Quảng Ninh và Hà Nội.
- Đặc biệt, thị trường chứng kiến sự gia nhập của các đại gia công nghiệp nặng. Tập đoàn Hòa Phát của tỷ phú Trần Đình Long cũng đã khởi công khu nhà ở công nhân và nhà ở xã hội tại KCN Yên Mỹ II với tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng để phục vụ hàng chục nghìn lao động.
-Tập đoàn Hoa Sen của ông Lê Phước Vũ cũng đánh dấu sự tái xuất ngành địa ốc bằng kế hoạch xây dựng 20.000 căn nhà ở xã hội, nhà ở công nhân tại TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
Sức nóng của phân khúc này còn thu hút cả những tên tuổi lớn từ các lĩnh vực công nghệ và bất động sản cao cấp sang nhượng thị phần.
- Viettel Construction tạo bước đột phá lớn khi chính thức sử dụng thương hiệu "Viettel Home" với mục tiêu triển khai tối thiểu 10.000 căn mỗi năm, chuyển mình mạnh mẽ từ nhà thầu xây dựng sang nhà phát triển bất động sản chuyên sâu.
- Ngay cả Sun Group, ông lớn vốn đóng đinh với phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp, cũng quyết định mở rộng sang nhà ở xã hội với các dự án tại Ninh Bình.
- Sự đồng lòng tham gia của một loạt thương hiệu lớn khác như Hoàng Quân, Lê Thành, Nam Long, Taseco Land, Hà Đô, Hải Phát Invest cho thấy một chu kỳ phát triển mới đã chính thức bắt đầu.
Điều đó nói lên một thực tế rất đáng suy ngẫm.
Tiền có thể chạy theo những cơn sốt trong ngắn hạn, nhưng doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài thì cuối cùng vẫn phải quay về phục vụ nhu cầu thật của xã hội.
Suốt một thời gian dài, chúng ta nói quá nhiều về đầu tư, về tăng giá, về lướt sóng, về những khoản lợi nhuận khổng lồ. Nhiều người mua nhà không phải để ở mà để chờ giá tăng. Nhiều dự án mở bán xong sáng đèn quảng cáo còn nhiều hơn sáng đèn cư dân.
Nhưng một thị trường khỏe mạnh không thể chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá. Một thị trường khỏe mạnh phải dựa trên nhu cầu ở thực. Và nhà ở xã hội đang là một trong số ít phân khúc đáp ứng đúng điều đó.
Tất nhiên, để thành công vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Từ quỹ đất, thủ tục pháp lý, cơ chế tín dụng cho đến chất lượng công trình và hạ tầng đi kèm. Bởi người dân cần nhà ở xã hội chứ không cần những khu nhà giá rẻ nhưng thiếu trường học, thiếu bệnh viện, thiếu việc làm và thiếu kết nối giao thông.
Nhưng dù nhìn ở góc độ nào, tôi vẫn thấy đây là một tín hiệu tích cực. Bởi cuối cùng, thay vì chạy theo câu hỏi "bất động sản sẽ tăng giá bao nhiêu", ngày càng nhiều doanh nghiệp đang quay lại với câu hỏi quan trọng hơn: "Làm thế nào để nhiều người có nhà hơn?" Và có lẽ đó mới là giá trị bền vững nhất của một thị trường bất động sản.
Nghĩ cũng hài. Ngày xưa người ta xem nhà ở xã hội là phân khúc ít hấp dẫn. Còn bây giờ, từ doanh nghiệp xây dựng, thép, viễn thông cho tới những ông lớn bất động sản nghỉ dưỡng đều lần lượt tham gia.
Có khi vài năm nữa nhìn lại, chúng ta sẽ thấy một sự thật rất đơn giản: Rồi ai cũng làm nhà ở xã hội thôi. Bởi nơi nào có nhu cầu thật của hàng triệu người dân, nơi đó mới là thị trường lớn nhất.