Nhiều dự án đình đám của các doanh nghiệp lớn bị "gạch tên" một cách đầy cay đắng, chủ yếu vì những lý do nghe qua tưởng như đùa như vướng pháp lý đất đai, chưa phù hợp quy hoạch hay thậm chí là hồ sơ kỹ thuật làm cẩu thả, không đầy đủ. Nhìn vào cái menu các dự án bị loại mà xem, toàn là những tên tuổi sừng sỏ khiến dân tình phải ngỡ ngàng.
Ông lớn THACO (Trường Hải) với dự án Khu nhà ở phức hợp cao tầng kết hợp thương mại tại phường Tân Thuận, quận 7, quy mô hẳn 2,1ha thì bị loại gọn gàng chỉ vì lý do chưa phù hợp quy hoạch chung và mục tiêu phát triển đô thị, nhà ở của thành phố.
Nhưng đỉnh cao của sự dở khóc dở cười phải kể đến Tập đoàn Hoa Sen với dự án Khu chung cư nhà ở thương mại tại phường Long Trường rộng 1,5ha, bị loại thẳng tay chỉ vì cái hồ sơ bản đồ nộp lên không có góc ranh tọa độ và vị trí khu đất, làm cơ quan chuyên môn chẳng biết đường nào mà lần để đánh giá quy hoạch.
Đến lượt Quốc Cường Gia Lai với dự án Khu dân cư Long Phước 3,8ha cũng chịu chung số phận bị gạch tên vì không có tài liệu bản đồ, không có vị trí khu đất rõ ràng, khiến Sở Xây dựng chỉ biết lắc đầu nhìn nhau chứ không thể cho ý kiến.
Mà không chỉ mấy dự án vài ha bị soi đâu, ngay cả những “siêu dự án” quy mô hàng chục hecta cũng bị "bế" ra khỏi danh sách không thương tiếc.
Đại dự án Khu đô thị sinh thái kết hợp du lịch sông Sài Gòn tại Củ Chi rộng gần 97ha của Công ty Địa ốc Cát Tường bị loại vì chưa đủ cơ sở xác định sự phù hợp quy hoạch. Rồi Khu nhà ở tại xã Lê Minh Xuân, Bình Chánh rộng gần 80ha của Công ty Gia Phú thì vướng ngay quả pháp lý gốc rễ từ nguồn gốc đất Nông trường Láng Le.
Khu dân cư 44ha tại phường Phú Định của Công ty Cảng Phú Định cũng ngậm ngùi rời cuộc chơi vì không phù hợp quy hoạch. Rồi một loạt cái tên nghe rất kêu tại Nhà Bè như Khu dân cư Trường Vi hơn 43ha, Khu nhà ở Cảng Cây Khô hơn 36ha, hay Green Pearl Phước Kiển hơn 30ha cũng bị thổi còi vì chưa đáp ứng nổi các điều kiện cơ bản.
Động thái này của TP.HCM rõ ràng là một gáo nước lạnh dội thẳng vào thị trường, cho thấy phần lớn các dự án bị loại đều vướng vào ma trận quy hoạch, hồ sơ pháp lý đất đai chưa hoàn thiện, thiếu cơ sở thẩm định, vướng nguồn gốc đất, chuyển mục đích sử dụng, nghĩa vụ tài chính hoặc đơn giản là đi ngược lại định hướng phát triển nhà ở của thành phố.
Thành phố đang siết cực kỳ chặt các tiêu chí pháp lý, quy hoạch và hồ sơ kỹ thuật đối với bất kỳ dự án bất động sản nào muốn đu trend cơ chế thí điểm của Nghị quyết 171/2024/QH15 — cái nghị quyết vừa có hiệu lực từ mùng 1 tháng 4 năm 2025, cho phép thí điểm dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất, kể cả đất không phải đất ở.
Trong bối cảnh thị trường vẫn đang mòn mỏi chờ gỡ nút thắt pháp lý, việc một loạt dự án lớn bị "khai tử" ngay từ vòng gửi xe thế này chắc chắn sẽ tiếp tục tạo áp lực đè nặng lên nguồn cung bất động sản thời gian tới, đẩy giá nhà vốn đã cao lại càng khó kéo xuống.
Dưới góc nhìn cá nhân tôi thấy cái câu chuyện loại bỏ 259 dự án này là một bài học đắt giá và vô cùng sâu sắc. Nó là lời cảnh tỉnh cho cái tư duy làm ăn kiểu "cứ gom đất rồi chạy chọt hợp thức hóa sau" của không ít doanh nghiệp bấy lâu nay. Thời thế đã thay đổi rồi, luật chơi bây giờ đòi hỏi sự minh bạch, chuẩn chỉnh ngay từ cái dấu chấm, dấu phẩy, cái tọa độ trên bản đồ.
Lời khuyên chân thành và hữu ích cho các doanh nghiệp bất động sản lúc này là hãy bớt mơ mộng vào những cơ chế đặc cách hay thí điểm để đi đường tắt, mà hãy tập trung rà soát, dọn dẹp thật sạch sẽ "sân sau" pháp lý của chính mình. Làm hồ sơ dự án thì phải nghiêm túc, làm đâu chắc đó, chuẩn quy hoạch và rõ ràng về nguồn gốc đất trước khi đem đi gõ cửa cơ quan quản lý.
Còn đối với các nhà đầu tư cá nhân, bài học rút ra là đừng bao giờ xuống tiền mua những dự án "bánh vẽ" mới chỉ nằm trên giấy hay đang trong diện chờ thí điểm, vì biến số pháp lý ở giai đoạn này là cực kỳ khốc liệt. Hãy tỉnh táo chọn những sản phẩm đã có pháp lý rõ ràng, hạ tầng hoàn thiện, đừng để một ngày đẹp trời dự án mình gửi gắm tương lai lại nằm chễm chệ trong danh sách bị "gạch tên" của thành phố thì lúc đó chỉ có nước ôm nhau mà khóc!