Thực ra, cứ thong thả uống chén trà rồi nhìn nhận cho lý trí. Lời cảnh báo của bác Đặng Hùng Võ là một góc nhìn văn hóa và quản trị nguồn lực, hoàn toàn không phải một "nghị định" bắt buộc ai phải tước quyền thừa kế của con mình. Theo Điều 32 Hiến pháp và Bộ luật Dân sự, quyền sở hữu tài sản tích lũy cùng quyền để lại thừa kế vẫn được pháp luật bảo hộ đàng hoàng. Việc cha mẹ vất vả cả đời, gom góp cho con cái một mái nhà cắm rùi là mong muốn rất con người, vừa hợp tình lại vừa hợp lý.

Đừng đánh đồng tấm lòng cha mẹ với dân đầu cơ lướt sóng

Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta cần phân biệt rõ ràng giữa "tích lũy để ở" và "găm hàng trục lợi". Một gia đình cày cuốc mua căn nhà cho con cái có chỗ chui ra chui vào hoàn toàn khác với một tay chơi ôm hàng chục lô đất, vứt đó cho cỏ mọc ngút ngàn vài ba năm chỉ chờ thổi giá kiếm lời. Tình cảm gia đình là chính đáng, nhưng đất đai bỏ hoang lại là sự lãng phí tài nguyên xã hội. Khi nguồn vốn của quốc gia thay vì chảy vào sản xuất, kinh doanh hay công nghệ lại chỉ nằm im lùm lùm dưới dạng những khu đô thị ma, kinh tế đương nhiên sẽ mệt mỏi.

Chính vì vậy, chính sách thuế hay quy hoạch trong tương lai nếu có ra đời thì nhiệm vụ của nó là "gãi đúng chỗ ngứa". Pháp luật cần điều chỉnh hành vi găm giữ đất bỏ hoang, chứ không nên phán xét động cơ thương con của người dân. Không thể cản bước một người thừa kế thu nhập thấp phải bán tháo căn nhà duy nhất của ông bà để lại chỉ vì một sắc thuế cào bằng ngáo giá.

Muốn dân bớt "mê đất", phải cho họ sự an tâm

Thói quen tích lũy nhà đất không thể tự nhiên biến mất chỉ sau một lời kêu gọi. Người dân tìm đến đất như một "vịnh tránh bão" an toàn đơn giản vì thị trường nhà cho thuê hiện tại vẫn chưa đủ bền vững, hợp đồng phập phồng và quyền lợi người thuê chưa thực sự được bảo vệ trọn vẹn. Muốn dòng tiền chuyển hướng sang các kênh đầu tư khác, xã hội phải tạo ra được những sự lựa chọn đủ niềm tin và an toàn.

Để lại một căn nhà cho con cháu chưa bao giờ là sai. Điều thực sự đáng lo ngại là chúng ta để lại cho thế hệ sau một thị trường mà giá nhà vượt xa cả đời cày bừa của chúng, khiến người trẻ dù chăm chỉ đến đâu cũng thấy giấc mơ có một mái nhà trở nên xa vời. Căn nhà cha mẹ dành dụm để lại là chỗ dựa tình thân, và nó hoàn toàn xứng đáng được trân trọng chứ chẳng thể bị coi là một hành vi đầu cơ!