Ở Việt Nam mình, cái văn hóa "đất nhà tôi tôi thích làm gì thì làm" nó cắm rễ sâu cực kỳ. Nhất là cái khoản tình làng nghĩa xóm, bình thường thì tối lửa tắt đèn có nhau, vắt chanh xin hành ngọt ngào lắm. Nhưng chỉ cần đụng tới ranh giới đất đai một tấc thôi là lập tức biến thành "đại chiến bến Thượng Hải".
Nhiều bác cay cú hàng xóm chuyện vặt rãnh nước, thế là nhân tiện làm lại cái hàng rào, cố tình xây dịch ra vài phân, hoặc chất đống gạch đá, cát sạn ngay chềnh ềnh trước cổng nhà người ta cho "bõ ghét". Hoặc thích thể hiện quyền uy, đào cái rãnh ngoằn ngoèo làm người ta ra vào suýt té ngửa. Giờ thì hay rồi nhé! Đưa vật liệu cản trở nhè nhẹ thôi cũng mất từ 1 đến 3 củ, còn cố tình đào bới, dựng tường làm khó người ta là ăn ngay cái phạt 5 đến 10 triệu đồng.
Theo Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-NĐ-BNNMT do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành:
🔹 Phạt từ 1 - 3 triệu đồng nếu đưa vật liệu xây dựng hoặc các vật khác lên đất của mình hoặc của người khác làm cản trở việc sử dụng đất của người khác.
🔹 Phạt từ 5 - 10 triệu đồng nếu đào bới, xây tường, dựng hàng rào trên đất của mình hoặc của người khác khiến hàng xóm không thể hoặc gặp khó khăn trong việc sử dụng đất.
Đấy là chưa kể đến đoạn chát đắng nhất: Phạt tiền xong vẫn phải ngậm ngùi đập bỏ, khôi phục nguyên trạng. Tính ra vừa mất tiền phạt, vừa tốn công xây, xong lại tốn tiền thuê thợ về đập đi. Đúng kiểu "tiền mất tật mang", cay mà không làm gì được!
📄 Nghị định cũng siết mạnh các hành vi gian dối về giấy tờ đất:
❌ Tẩy xóa, sửa chữa giấy tờ về đất: Phạt 2 - 5 triệu đồng.
❌ Khai báo không trung thực hoặc sửa giấy tờ làm sai lệch việc cấp sổ đỏ, chuyển nhượng, thế chấp... (chưa đến mức truy cứu hình sự): Phạt 5 - 10 triệu đồng.
🚨 Sử dụng giấy tờ giả để làm thủ tục đất đai (chưa đến mức truy cứu hình sự): Phạt 10 - 20 triệu đồng.
📌 Đồng thời, người vi phạm còn phải thực hiện lại thủ tục theo quy định, hủy kết quả giải quyết thủ tục nếu cần và nộp lại các giấy tờ giả hoặc đã bị tẩy xóa, chỉnh sửa.
Tóm lại quyền sử dụng đất của mình không có nghĩa là mình được sử dụng theo cách làm ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất hợp pháp của người khác.
Đất đai vốn đã là thứ dễ phát sinh mâu thuẫn nhất trong gia đình, họ hàng, hàng xóm. Một mét đất đôi khi còn quý hơn cả tình làng nghĩa xóm. Hôm nay chỉ là cái hàng rào.
Ngày mai có thể thành chuyện thoát nước, lối đi, ranh giới, cây cối, xây dựng… rồi từ “anh hàng xóm” biến thành “ông hàng xóm” lúc nào không hay. 😅
Suy cho cùng, đất đai là tài sản lớn, nhưng cách cư xử quanh mảnh đất mới thể hiện cái tầm của con người. Mấy cái trò lấn lướt hàng xóm hay làm gian làm giả giấy tờ nó chỉ giải quyết được cái sĩ diện hoặc cái lợi ngắn hạn, chứ cái giá phải trả về sau từ tiền phạt, pháp luật cho đến cái sự từ mặt nhau của người xung quanh nó đắt vô cùng.
Luật siết chặt thế này là quá chuẩn bài, cho bớt mấy trò "tiểu nhân" vặt vãnh. Anh em thấy sao? Trong xóm nhà mình đã có ai chuẩn bị phải đi đập hàng rào hay dọn đống gạch chưa?