📍Được thành lập vào năm 1989, Homex từng là một trong những tập đoàn bất động sản lớn nhất quốc gia này, chuyên cung cấp các dự án nhà ở giá rẻ, phân khúc tầm trung và nhà ở thương mại.

👉 Mối quan hệ giữa Infonavit và Homex từng được coi là "cặp bài trùng" thúc đẩy giấc mơ sở hữu nhà của hàng triệu người lao động Mexico. Tuy nhiên, sự hợp tác này sau đó trở thành một trong những thảm họa đô thị và bê bối tài chính lớn nhất lịch sử Mỹ Latinh

Cơ chế hợp tác trong mảng Nhà ở Xã hội - Mô hình hợp tác dựa trên cơ chế phân chia dòng vốn và xây dựng rất rõ ràng:

🔹 Infonavit đóng vai trò cấp vốn: Tổ chức này cung cấp các khoản tín dụng thế chấp (với lãi suất ưu đãi trích từ quỹ lương công nhân) cho người lao động thu nhập thấp.

🔹 Homex đóng vai trò thực thi: Homex gom đất, thiết kế và xây dựng hàng loạt khu đô thị biệt lập (gọi là Fraccionamientos), sau đó bán lại cho người lao động đã được Infonavit phê duyệt khoản vay.

👉Quy trình thanh toán siêu tốc: Infonavit sẽ giải ngân trực tiếp tiền mua nhà cho Homex ngay khi nhà hoàn thành, giúp doanh nghiệp thu hồi vốn và tạo ra dòng tiền quay vòng cực nhanh để xây tiếp.

🔰Theo báo cáo chính thức của doanh nghiệp, Homex đã xây dựng tổng cộng khoảng 374.000 căn nhà tại Mexico, cung cấp nơi ở trên danh nghĩa cho hơn 1,5 triệu người. Ở thời kỳ đỉnh cao (giai đoạn 2006 - 2012), Homex đạt tốc độ xây dựng từ 40.000 đến 57.000 căn nhà mỗi năm. Giá trung bình của một căn nhà xã hội do Homex xây dựng dao động từ 15.000 USD đến 35.000 USD (khoảng 300.000 đến 450.000 peso Mexico thời điểm đó. (tương đương khoảng từ 360 triệu đến 800 triệu VND tùy thời điểm, diện tích)

👉Tổng số tiền được Infonavit giải ngân thông qua các khoản vay thế chấp để mua nhà Homex lên tới hàng tỷ USD. Thêm vào đó, thông qua việc thổi phồng số liệu để lừa đảo chứng khoán, Homex đã lập khống hồ sơ doanh thu tương đương 3,3 tỷ USD dựa trên các dự án "ma" phối hợp với dòng tiền tín dụng.

👉 Để tối ưu hóa chi phí sản xuất hàng loạt, Homex áp dụng công nghệ đổ bê tông định hình, cho phép lắp ghép và hoàn thiện một căn nhà chỉ trong vòng 24 giờ. Kích thước các căn nhà cực kỳ khiêm tốn, với diện tích mặt sàn chỉ khoảng từ 35-45m2, bao gồm 1-2 phòng ngủ nhỏ, 1 nhà vệ sinh và một không gian sinh hoạt chung nối liền bếp. Các căn nhà được xếp san sát nhau giống như các hộp diêm khổng lồ.

🔰Hiệu quả đạt được (Giai đoạn đầu)

✅Giải tỏa cơn khát nhà ở: Giai đoạn 2000–2010, mô hình này giúp hàng trăm nghìn gia đình công nhân nghèo lần đầu tiên có cơ hội sở hữu một bất động sản đứng tên mình.

✅Thúc đẩy kinh tế: Tạo ra hàng vạn việc làm trong ngành xây dựng, đưa ngành bất động sản thành động lực tăng trưởng GDP chính của Mexico thời bấy giờ, biến các nhà sáng lập Homex thành các tỷ phú được chính phủ săn đón.

➡️Nhưng chính sự vội vã trong quy hoạch và lòng tham tài chính đã biến các khu nhà xã hội của Homex thành các "đô thị ma" và khiến công ty bị tuyên bố phá sản, quá trình thanh lý tài sản vào đầu năm 2025.

🚫 Những phàn nàn và nhược điểm lớn nhất bao gồm:

❌ Vị trí cô lập, thiếu hạ tầng cơ bản: Để mua được đất giá rẻ, Homex xây dựng các đại dự án ở những vùng hẻo lánh, cách xa trung tâm thành phố hàng chục km. Nhiều khu nhà không có nước sạch, không có hệ thống thoát nước, không có lưới điện ổn định và hoàn toàn thiếu phương tiện giao thông công cộng.

❌ Chất lượng xây dựng tồi tệ: Do xây dựng quá nhanh, hàng nghìn căn nhà nhanh chóng bị nứt tường, sụt lún nền móng, mái nhà bị dột nát nghiêm trọng chỉ sau vài năm sử dụng. Nhiều khu vực còn bị ngập lụt nặng nề do xây dựng trên các vùng đất trũng hoặc lòng hồ cạn.

❌ Làn sóng bỏ hoang hàng loạt: Ước tính có hàng trăm nghìn căn nhà do Homex và các tập đoàn tương tự xây dựng bị người dân tháo chạy và bỏ hoang hoàn toàn. Chi phí đi lại từ vùng ven vào trung tâm làm việc vượt quá khả năng chi trả của công nhân, khiến họ thà bỏ nhà, chấp nhận mất cọc còn hơn tiếp tục ở. Các khu đô thị bỏ hoang này nhanh chóng trở thành sào huyệt của các băng đảng tội phạm ma túy và tệ nạn xã hội.

❌Bẫy nợ tín dụng của người lao động: Dù nhà bị bỏ hoang hoặc không thể ở được, người lao động vẫn bị tự động trừ lương hàng tháng để trả nợ cho Infonavit theo các hợp đồng tín dụng đã ký. Điều này châm ngòi cho các làn sóng khiếu nại, biểu tình và kiện tụng tập thể kéo dài nhiều năm tại Mexico nhằm chống lại cả Infonavit và Homex.

Cre: Thịnh Hiền