Nghe hoành tráng đúng không? Nhưng nhình kỹ cơ cấu sản phẩm mới thấy thị trường nó bị "chẻ đôi" ra hai cực lệch pha hoàn toàn: gần 8.700 căn nhà ở xã hội (NOXH) và gần 6.700 căn nhà thấp tầng.
Nói trắng ra, thị trường giờ như một cái nhà hàng chỉ bán đúng hai món: một bên là cơm bình dân gắt gao xét duyệt thủ tục, một bên là bò dát vàng xa xỉ. Còn cái món "cơm tấm sườn trứng" cho dân văn phòng thì… tuyệt chủng!
Cực thứ nhất: Nhà ở xã hội - Tưởng rẻ mà hóa ra "chua". Ai cũng bảo NOXH là cứu tinh cho người thu nhập thấp. Nhưng nhảy vô đi rồi biết cái cảnh! Cánh cửa này nó hẹp và ngột ngạt dã dăm. Một ma trận tiêu chuẩn từ diện tích, mức thu nhập không chịu thuế, cho đến hàng tá giấy tờ xác nhận, hồ sơ xét duyệt phức tạp. Chưa kể mua xong còn bị trói chân bởi lệnh cấm chuyển nhượng trong nhiều năm. Đi làm hồ sơ mua NOXH mà cảm giác gian nan như đi thi hoa hậu, hành chính khắt khe tới mức làm người ta nản kèo.
Cực thứ hai: Gần 6.700 căn thấp tầng – Sân chơi của giới "tiền tỷ là lá cây". Ở chiều ngược lại, nhà thấp tầng biệt thự, liền kề mặc định là sân chơi của giới nhà giàu, nhiều vốn. Mỗi căn nhẹ nhàng từ vài tỷ đến vài chục tỷ, thậm chí cả trăm tỷ đồng. Người thường nhìn vào cái giá chỉ biết tặc lưỡi quay đi.
Và bi kịch nhất: Tầng lớp "kẹp chả" ở giữa! Chính cái sự phân cực cực đoan này đã sinh ra một tầng lớp đáng thương nhất đô thị hiện nay. Đó là ai? Là tầng lớp trí thức, nhân viên văn phòng, các cặp vợ chồng trẻ cày cuốc chăm chỉ, dân làm công ăn lương có thu nhập trung bình khá tầm 25 - 30 triệu/tháng.
Đây chính là lực lượng lao động gánh team, tạo ra nhiều của cải thặng dư nhất cho xã hội, tháng nào cũng đóng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) chuẩn chỉnh không thiếu một xu. Ấy thế mà trong cuộc đua an cư, họ lại trở thành những kẻ bị "bỏ rơi" đau đớn nhất.
Không đủ nghèo để mua NOXH: Mỗi tháng cần mẫn đóng thuế TNCN đầy đủ, và chính cái tờ biên lai đóng thuế đó lại trở thành "bằng chứng tội lỗi" loại họ ngay từ vòng gửi xe khi nộp hồ sơ NOXH. Đúng kiểu: Cảm ơn bạn đã cống hiến, nhưng bạn… chưa đủ nghèo!
Không đủ giàu để đu nhà thấp tầng: Không có ông bà gánh, không có "ông bô bà bô" hậu thuẫn thì lấy đâu ra chục tỷ mà rờ vào biệt thự, liền kề?
Cái họ cần duy nhất lúc này là gì? Một căn hộ thương mại bình dân, diện tích vừa phải, pháp lý sạch, giá tầm 2 - 3 tỷ để chui ra chui vào, yên tâm làm ăn. Nhưng xin lỗi, phân khúc đó đã bị các chủ đầu tư "XÓA SỔ" hoàn toàn khỏi giỏ hàng mới!
Đơn giản thôi, đứng ở góc độ làm ăn, biên lợi nhuận phân khúc này quá mỏng mà thủ tục pháp lý lại kéo dài lê thê. Mấy ông lớn thà làm NOXH để hưởng ưu đãi chính sách, hoặc làm hẳn nhà thấp tầng, chung cư cao cấp để tối đa hóa lợi nhuận cho nhanh. Chẳng ai rảnh đi làm "hàng bình dân" cho mệt người.
Hệ quả là gì? Bị tước đi lựa chọn ở giỏ hàng mới, hàng triệu con người ở tầng lớp giữa này buộc phải dồn cục lại, lao vào cuộc chiến "săn" chung cư cũ đã qua sử dụng trong nội đô. Mà quy luật thị trường rồi: Cầu thì đông đúc mà Cung cũ thì nhỏ giọt. Kết quả là giá chung cư cũ bị đẩy lên tới nóc, vô hình trung biến thành một chiếc "thòng lọng tài chính" siết chặt lấy cổ, đè bẹp luôn tương lai và giấc mơ an cư của những người trẻ làm ăn chân chính.
Mỗi tháng nhận lương, nhìn khoản thuế trừ thẳng vào tài khoản mà vừa tự hào vừa cay đắng. Cống hiến hết mình, sống đúng pháp luật, nhưng đến một chốn an cư tối thiểu cho bản thân cũng trở thành một bài toán vô nghiệm.
Anh em văn phòng ở đây có ai đang trong cảnh "không đủ nghèo - chẳng đủ giàu" này không? Điểm danh cái xem chúng ta đông đến mức nào!