Một là yếu tố từ người mua. Chúng ta hay nói “không dám vay vì lãi cao”, nhưng bản chất vấn đề thường không nằm ở lãi suất, mà nằm ở dòng tiền. Nếu dòng tiền trả nợ không đủ chắc chắn – dù là từ thu nhập đi làm, dòng tiền cho thuê, hay các nguồn thu khác – và không có tài sản tích lũy làm bộ đệm, thì lãi thấp vẫn là rủi ro.
Hai là yếu tố từ điều khoản vay mua BĐS. Các điều khoản cơ bản về tỷ lệ vay mua nhà, thời hạn và lãi suất ân hạn, lãi thả nổi, phí tất toán trước hạn…phải nắm được. Một hợp đồng vay mua nhà thường dài hàng chục trang, và chỉ cần hiểu sai một điều khoản nhỏ (ví dụ cách tính lãi trong giai đoạn ưu đãi, hoặc biên độ lãi thả nổi sau này) là bài toán tài chính có thể lệch hoàn toàn. Đặc biệt với lãi suất thả nổi – yếu tố mà người vay gần như không kiểm soát được, việc theo dõi và chuẩn bị các phương án ứng phó là bắt buộc, không phải lựa chọn.
Ba là yếu tố từ … chính ngôi nhà bạn định vay mua. Nhà sẵn có thì dễ check đủ các thứ hơn, nhưng nhà mua trong tương lai thì ít nhiều cũng cần phải biết phân tích dự án cơ bản, để khi nhận nhà không gặp yếu tố bất ngờ. Vay một khoản tiền lớn để mua căn nhà an cư, nhưng đến lúc nhận nhà lại không muốn ở, hoặc khó thanh khoản khi cần xoay vốn, thì rủi ro không chỉ nằm ở tài chính mà còn ở chất lượng cuộc sống sau này.