Tôi gọi giai đoạn này là “cơn sốt lạnh”. Không ồn ào, không hô hào, không “xuống tiền nhanh kẻo lỡ”. Nhưng đủ lạnh để nhiều người mất ngủ, đủ sốt để tim vẫn đập thình thịch mỗi khi nghĩ đến khoản vay ngân hàng.

Thị trường không chết, chỉ là không còn dễ sống

Nếu để ý sẽ thấy, những câu chuyện “hot” nhất bây giờ không còn là mua đâu, lãi bao nhiêu, mà là thoát thế nào cho an toàn. Chung cư thứ cấp giảm giao dịch thấy rõ. Nhà đầu tư lướt sóng bắt đầu hạ giá chênh, hạ từ từ để giữ sĩ diện. Đất nền từng được coi là “bất khả chiến bại” thì rơi vào cảnh treo biển dài ngày, nắng mưa vẫn ở đó, chỉ thiếu người hỏi.

Trong khi đó, người có nhu cầu ở thực vẫn thở dài: Muốn mua lắm, nhưng giá vẫn quá sức.

Nghe câu này suốt mấy năm nay, chỉ khác là trước đây người ta nói trong lúc giá tăng, còn bây giờ nói trong lúc thị trường… đứng hình.

Thời kỳ “mua là thắng”, “ôm là có lời”, “ngủ dậy thấy giá tăng” đã qua.

Rất nhiều nhà đầu tư mắc kẹt không phải vì mua sai tài sản, mà vì mua sai kỳ vọng. Họ bước vào thị trường với tâm thế “ăn nhanh”, trong khi thị trường đã chuyển sang giai đoạn “đi chậm”. Mà đã đi chậm thì những ai quen chạy nước rút sẽ rất dễ hụt hơi.

Người mua ở thực: không mơ làm giàu, chỉ mong… đừng bị đẩy ra khỏi thành phố

Một câu chuyện tôi gặp gần đây khiến tôi suy nghĩ khá nhiều. Một cặp vợ chồng trẻ, tích cóp gần 10 năm, vay thêm ngân hàng để mua căn hộ đầu tiên. Giá không rẻ. Lãi vay không nhẹ. Nhưng họ vẫn quyết định mua.

Không phải vì tin giá sẽ tăng. Cũng không phải vì thấy “cơ hội đầu tư”. Lý do rất đơn giản: sợ nếu không mua bây giờ, 5 năm nữa còn không mua nổi.

Đó là tâm lý rất thật của người mua ở thực hiện nay. Không mơ làm giàu từ bất động sản. Không nghĩ đến lướt sóng. Chỉ mong giữ được một chỗ đứng trong thành phố, để con cái có trường học, để bản thân không phải chuyển trọ mỗi vài năm một lần.

Ở giai đoạn “cơn sốt lạnh”, người mua ở thực không hưng phấn, nhưng rất quyết đoán. Họ mua trong im lặng. Không khoe. Không hô hào. Và cũng không có cảm giác chiến thắng, chỉ có cảm giác… nhẹ bớt một nỗi lo dài hạn.

Nhà đầu tư thắng lớn ngày xưa, giờ lại thấy mình kẹt

Ở chiều ngược lại, tôi gặp không ít người từng thắng lớn giai đoạn trước, giờ lại rơi vào thế khó. Tài sản tăng giá trên giấy. Sổ đỏ vẫn nằm đó. Nhưng thanh khoản thì không.

Tiền nằm trong đất, trong nhà, trong căn hộ cao cấp. Nhưng chi phí sống, lãi vay, áp lực dòng tiền thì đến rất đều, rất đúng hẹn hàng tháng, không bao giờ trễ.

Lúc đó, người ta mới thấm một bài học cũ mà thị trường phải lặp đi lặp lại rất nhiều lần: tài sản không sinh dòng tiền có thể trở thành gánh nặng.

Cơn sốt lạnh không làm giá sụp ngay, nhưng nó phơi bày rất rõ ai đang chịu được cuộc chơi dài hơi, ai chỉ quen thắng nhanh.

Vậy, Ai đang thức tỉnh, ai vẫn ngủ quên?

Trong “cơn sốt lạnh” này, người thức tỉnh là người biết dừng lại, tính toán lại và chấp nhận rằng thị trường không còn phục vụ tất cả mọi người như trước.

Người ngủ quên là người vẫn chờ một cú bật mạnh để “về bờ”, vẫn tin rằng chỉ cần đợi thêm là giá sẽ quay lại thời hoàng kim, mà quên mất rằng thị trường cũng có trí nhớ, và nó không ưu ái những kỳ vọng cũ kỹ.

Có thể giai đoạn này không dành cho tất cả. Nhưng chắc chắn, nó đang buộc rất nhiều người phải nhìn lại: mình mua bất động sản để làm gì, chịu được áp lực đến đâu, và có thật sự hiểu cuộc chơi mình đang tham gia hay không.