Việc lựa chọn nhà đầu tư áp dụng cơ chế “lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt” tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế đặc thù cho Thủ đô. Cơ quan nhà nước đã lựa chọn nhà đầu tư khi dự án còn chưa được quyết định chủ trương đầu tư, chưa được phê duyệt dự án – một cơ chế theo kiểu “sinh con rồi mới sinh cha”, áp dụng cho các dự án cần triển khai gấp, cấp bách.
* Theo Quyết định số 6281, một số thông tin quan trọng của dự án:
- Tên nhà đầu tư được lựa chọn: Liên danh gồm:
(1) Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh
(2) Công ty TNHH MTV Đầu tư Văn Phú - Giảng Võ
(3) Công ty cổ phần tập đoàn MIK Group Việt Nam
(4) Công ty cổ phần tập đoàn Trường Hải
(5) Công ty cổ phần tập đoàn T&T
(6) Công ty cổ phần tập đoàn Hòa Phát
- Sơ bộ tổng mức đầu tư: khoảng 855.000 tỷ đồng
- Tiến độ thực hiện dự án: Hoàn thành trong năm 2030
* Nay theo hồ sơ đề xuất chấp thuận chủ trương đầu tư dự án thì một số thông tin quan trọng đã thay đổi so với Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư:
- Tên nhà đầu tư: Đã có 3/6 thành viên rút khỏi Liên danh, gồm:
(2) Công ty TNHH MTV Đầu tư Văn Phú - Giảng Võ
(3) Công ty cổ phần tập đoàn MIK Group Việt Nam
(5) Công ty cổ phần tập đoàn T&T
- Tổng mức đầu tư: giảm xuống còn 714.256 tỷ đồng (giảm khoảng 141.000 tỷ đồng)
- Tiến độ thực hiện dự án: Hoàn thành trong năm 2038 (kéo dài thêm 8 năm)
* Đánh giá: Do có sự thay đổi ở nhiều nội dung quan trọng nên trường hợp Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được chấp thuận chủ trương đầu tư, nhiều khả năng UBND thành phố Hà Nội phải điều chỉnh Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư số 6281/QĐ-UBND ngày 17/12/2025.
Vậy việc áp dụng cơ chế “lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt” theo kiểu làm tắt này có phát huy hiệu quả thực tiễn không? Nên chăng với 1 dự án còn chưa rõ hình hài, chân tay, tai mắt… ra sao thì hãy cứ làm tuần tự theo quy trình một dự án BT thông thường? (Đề xuất sơ bộ thực hiện dự án BT của Nhà đầu tư =>Giao Nhà đầu tư là đơn vị chuẩn bị dự án để lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư =>Phê duyệt chủ trương đầu tư =>Lập, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án =>Lựa chọn nhà đầu tư và ký kết hợp đồng BT)
Nếu dự án mới ở bước sơ khai, áng chừng các chỉ tiêu (thiếu tính xác thực của các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật) mà đã vội vã lựa chọn nhà đầu tư thì chắc chắn các bước sau sẽ có thay đổi quy mô, dẫn đến phải điều chỉnh kết quả lựa chọn nhà đầu tư.
Mà bãi sông Hồng thì vẫn như thế bao năm qua. Có thiên tai, bão lũ, ngập lụt, sụt lún, nguy cơ mất an toàn, đe dọa tính mạng con người… gì đâu mà phải khẩn cấp, cấp bách theo kiểu vừa chạy vừa xếp hàng? Hơn nữa, nếu dự án là cấp bách thì tại sao lại đề xuất kéo dài tiến độ thực hiện thêm 8 năm (từ 2030 sang 2038)?
Việc áp dụng cơ chế đặc thù để làm tắt quy trình chỉ nên dành cho các dự án có các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật rõ ràng, ít phải điều chỉnh, biến động; và mang tính chất khẩn cấp thực thụ.
Với một siêu dự án có quy mô cả triệu tỷ đồng, tác động sâu rộng đến quy hoạch thoát lũ và đời sống hàng vạn hộ dân bãi sông Hồng, việc làm tắt có nguy cơ tạo ra các “vết nứt pháp lý” về sau. Sự biến động về thành viên liên danh, tổng vốn đầu tư và tiến độ thực hiện ngay từ bước sơ khai là minh chứng rõ ràng nhất.
Với việc 3/6 thành viên rút khỏi Liên danh, đây lẽ ra phải được xem là một “tình huống trong lựa chọn nhà đầu tư”. Bởi về mặt nguyên tắc, năng lực của Liên danh được đánh giá dựa trên tổng năng lực (kỹ thuật, tài chính, kinh nghiệm…) của tất cả thành viên, khi 50% số thành viên rút lui, năng lực của các thành viên còn lại có thể không còn đáp ứng yêu cầu để triển khai thực hiện dự án.
Nguồn: Luật sư Nguyễn Đỉnh