Câu chuyện này nó không chỉ là chuyện kiện tụng khô khan đâu, mà nó là một bài học "xương máu" cho hội anh em thích săn đất vàng, view biển, nhưng cuối cùng lại nhận về một rổ... hy vọng hão huyền.
Câu chuyện xoay quanh dự án Ariyana Beach Resort & Suites ở Đà Nẵng, nghe cái tên thôi đã thấy mùi biển cả và sự sang chảnh rồi đúng không? Vị trí thì thôi rồi, số 107 Võ Nguyên Giáp, một bên là biển Mỹ Khê xanh ngắt, một bên là phố xá sầm uất. Thế nhưng, đằng sau cái vẻ hào nhoáng ấy là một thực tế "cười ra nước mắt" của các nhà đầu tư. Điển hình là vụ bà Phạm Thu Hoa khởi kiện Công ty Thiên Thai.
Năm 2016, một khách hàng – bà Phạm Thu Hoa – cho chủ đầu tư là Công ty CP Khách sạn và Du lịch Thiên Thai vay 4,4 tỷ đồng thông qua một hợp đồng vay hẳn hoi. Nghe đến đây đã thấy có mùi rồi: đi mua nhà mà lại bắt đầu bằng… cho chủ đầu tư vay tiền. Nhưng thôi, thị trường giai đoạn đó nhiều mô hình “sáng tạo tài chính”, ai cũng nghĩ mình là nhà đầu tư thông minh.
Đến năm 2017, hai bên ký tiếp hợp đồng mua bán căn hộ, và tiền mua căn hộ thì… trích luôn từ khoản đã cho vay trước đó. Tổng cộng, chủ đầu tư đã nhận tới 95% giá trị căn hộ. Tức là tiền gần như đưa đủ, chỉ còn thiếu mỗi… căn hộ.
Đáng lẽ theo kế hoạch, quý IV/2018 là nhận nhà, bắt đầu khai thác, tiền về đều đều. Nhưng thực tế thì sao? 2026 rồi, dự án vẫn chưa xong, chưa bàn giao, chưa vận hành. Một giấc mơ nghỉ dưỡng kéo dài hơn cả một chu kỳ kinh tế.
Và cú twist ở đây mới thực sự đáng nói: trong khi khách hàng đang “cho vay không lãi” (vì chủ đầu tư không trả lãi hơn 2 năm), thì ngân hàng vẫn giải ngân cho khách hàng và tính lãi đều đều khoảng 10%/năm. Nghe qua thì giống một mô hình tài chính rất… sáng tạo: khách cho doanh nghiệp vay miễn phí, còn khách thì đi vay ngân hàng với lãi suất không hề miễn phí.
Sau 10 năm chờ đợi, bà Hoa quyết định khởi kiện, yêu cầu chấm dứt cả hợp đồng vay lẫn hợp đồng mua bán, đòi lại toàn bộ tiền gốc và lãi.Đọc đoạn bà chia sẻ mà thấy xót xa thật sự: bà bảo giờ chủ đầu tư có trả đủ tiền theo án sơ thẩm thì bà cũng chẳng mua nổi một căn hộ tương đương ở Đà Nẵng nữa, vì giá đất 10 năm qua nó đã "bay" lên tới tận mây xanh rồi.
Điều đáng nói là đây không phải câu chuyện cá biệt. Hàng trăm khách hàng khác cũng rơi vào tình trạng tương tự: vốn bị “chôn”, tài sản không có, dòng tiền không có, nhưng nghĩa vụ trả nợ ngân hàng vẫn chạy đều như đồng hồ Thụy Sĩ.
Chủ đầu tư thì cũng không ngồi yên. Họ đề nghị ký lại phụ lục hợp đồng, điều chỉnh tiến độ, thay đổi phương án thanh toán. Nhưng vấn đề là các điều chỉnh này lại bị khách hàng cho rằng… càng ký càng rủi ro. Kiểu như đang kẹt trong một cái hố, mà người ta đưa cho bạn một cái xẻng và bảo: “Đào tiếp đi, sắp ra rồi!”
Ngoài ra, các cam kết lợi nhuận, tiền phạt chậm bàn giao… cũng không được thực hiện đầy đủ. Và thế là một loạt đơn khiếu nại, tố cáo, khởi kiện được gửi đi.
Tại phiên sơ thẩm, TAND khu vực 2 TP Đà Nẵng đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, đồng thuận với quan điểm của Viện kiểm sát. Tòa xác định hợp đồng là hợp pháp, nhưng chủ đầu tư đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán và bàn giao, nên việc chấm dứt hợp đồng và buộc hoàn trả tiền là có cơ sở.
Nghe thì có vẻ “công lý đã lên tiếng”, nhưng câu chuyện chưa dừng lại. Phía bị đơn đã kháng cáo, đề nghị tuyên hợp đồng vô hiệu. Vụ án đang chờ phúc thẩm vào ngày 7/5, sau khi đã hoãn tới 3 lần. Một hành trình pháp lý cũng dài không kém hành trình… chờ nhà.
Điểm khiến mình thấy đáng suy nghĩ nhất ở vụ này không chỉ là chuyện chậm tiến độ, mà là bản chất của các loại hợp đồng. Khi bạn ký hợp đồng vay hoặc góp vốn, về bản chất là bạn đang đưa tiền cho doanh nghiệp sử dụng, và rủi ro phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực của họ. Còn hợp đồng mua bán thì phải gắn với nghĩa vụ bàn giao tài sản cụ thể. Nhưng ở đây, hai thứ này bị “trộn” vào nhau một cách rất… nghệ thuật, khiến nhiều người tưởng mình đang mua nhà, nhưng thực ra lại đang tài trợ vốn cho dự án.
Tại sao một dự án nằm ngay "đất kim cương" mà lại có thể trễ hẹn lâu đến thế? Liệu có phải chúng ta đang quá dễ dãi khi ký vào những bản hợp đồng "biến hình" từ cho vay sang mua bán mà không lường trước được rằng, khi mình trao tiền đi là mình đã trao luôn quyền tự quyết của mình cho người khác? Anh em đi đầu tư nhớ nhé, đừng để cái mác "view biển" hay "cam kết lợi nhuận" làm mờ mắt, kẻo lại rơi vào cảnh "tiền đi không trở lại, người ở lại nuôi hy vọng" như hàng trăm khách hàng tại dự án này thì khổ lắm!