Mọi chuyện bắt đầu từ một yêu cầu không thể chính đáng hơn: Người dân nộp tiền gửi xe - một mức phí mà họ cho là quá cao và họ yêu cầu được xuất hóa đơn VAT. Thế nhưng, câu trả lời nhận lại không phải là một tờ hóa đơn hợp pháp, mà là một cú đấm rách việc và tiếng gọi đồng bọn “ra nói chuyện”.
Đáng nói hơn, lật lại hồ sơ thì đây chẳng phải lần đầu New Horizon City dính bê bối. Theo phản ánh của cư dân trên báo chí và mạng xã hội, vào ngày 25/12/2021, Tổ trưởng tổ dân phố dân phố 33, phường Mai Động, quận Hoàng Mai (cũ) bị nhóm đối tượng mặc quần áo giả cảnh sát Cơ động do chủ đầu tư Vinaenco thuê đến để đe dọa gia đình, gây mất an ninh trật tự.
Hay, cư dân bị “đầu gấu” tìm đến tận căn hộ dằn mặt vì dám bình luận “đấu tranh” trong hội nhóm cư dân. Những tình tiết này nghe cứ như phim hành động Hong Kong những năm 90, chứ ai ngờ nó lại ngang nhiên tồn tại giữa lòng thủ đô.
Nếu những thông tin đang được phản ánh là chính xác, thì đây không còn là câu chuyện của một cuộc cãi vã thông thường nữa. Điều khiến tôi băn khoăn không phải ai đúng ai sai trong vài phút nóng giận ở tầng hầm. Mà là một câu hỏi lớn hơn:
Trách nhiệm của chủ đầu tư ở đâu trong câu chuyện này?
Hóa ra, khi xuống tiền mua một căn chung cư, cái chúng ta mua đâu chỉ có bốn bức tường thạch cao hay mấy khối bê tông vô tri? Cái chúng ta đang thực sự xuống tiền mua, là niềm tin vào một môi trường sống an toàn, văn minh và một sự quản trị tử tế.
Nhưng ở đây, niềm tin ấy lại được định giá bằng một cái tay gãy.
Cái dở nhất, và cũng là cái đáng sợ nhất trong câu chuyện quản trị chung cư hiện nay, là tư duy “kiêu binh” của một bộ phận ban quản lý và bảo vệ do chủ đầu tư thuê về. Họ quên mất một logic hết sức cơ bản: Cư dân mới là chủ thể trả lương cho họ. Tiền phí gửi xe, tiền phí dịch vụ hàng tháng chính là nguồn sống của bộ máy vận hành đó. Thế nhưng, khi bước chân vào một số tòa nhà, cảm giác của cư dân không phải là đi về nhà mình, mà giống như đang đi “ở trọ” và phải khép nép xin xỏ những người làm dịch vụ.
Sự im lặng của chủ đầu tư Vinaenco sau hơn một ngày sự việc xảy ra, đối với tôi, là một sự thất bại thảm hại về mặt xử lý khủng hoảng truyền thông, và xa hơn là sự vô trách nhiệm về mặt quản trị. Dù họ có trực tiếp chỉ đạo hay không, thì việc để những kẻ nhân danh bảo vệ tòa nhà do chính mình thuê về hành hung cư dân, đó là một vết nhơ không thể gột sạch trên thương hiệu của họ. Sự dung túng hoặc thờ ơ trước bạo lực chính là cách nhanh nhất để biến một dự án từng được quảng cáo là "đáng sống" thành một khu bất ổn.
Về mặt luật pháp, mấy chiêu bài “đấy là người của công ty bảo vệ bên ngoài, không liên quan đến chủ đầu tư” xưa rồi, không lòe được ai đâu. Dưới góc nhìn chuyên môn, chủ đầu tư vẫn phải gánh hai trách nhiệm lớn không thể né tránh:
Thứ nhất, trách nhiệm liên đới về dân sự và nhân sự: Bác thuê một bên thứ ba về làm dịch vụ trong khuôn viên của bác quản lý, thì bác phải có trách nhiệm giám sát tiêu chuẩn nghiệp vụ và đạo đức của họ. Để nhân sự buông lỏng, hành hung khách hàng ngay tại “sân nhà” của mình, chủ đầu tư ăn cây gậy liên đới là hoàn toàn đáng đời.
Thứ hai, trách nhiệm minh bạch dòng tiền: Trách nhiệm giải trình về tính minh bạch của dòng tiền. Nếu có sai phạm liên quan đến thuế VAT, trách nhiệm thuộc về pháp nhân sở hữu và khai thác mặt bằng, tức là Chủ đầu tư.
Bài học cho những người đi mua nhà
Tôi vẫn thường bảo với bạn bè và khách hàng của mình: Khi đi mua chung cư, đừng chỉ nhìn vào cái nhà mẫu lung linh, đừng chỉ nghe mấy lời đường mật về quả view triệu đô hay tiện ích chuẩn 5 sao. Hãy nhìn vào cái Ban quản lý, hãy nhìn vào cách Chủ đầu tư đối xử với cư dân ở các dự án trước đó của họ.
Một chủ đầu tư có tầm và có tâm, họ sẽ hiểu rằng giá trị của một tòa nhà được định đoạt bằng nụ cười và sự an tâm của cư dân, chứ không phải bằng sự sợ hãi. Hôm nay, cái tay của người cư dân kia gãy, nhưng cái gãy lớn nhất chính là uy tín của dự án và niềm tin của thị trường vào cái tên Vinaenco.
Tiền có thể kiếm lại được, nhưng một khi cái danh “chung cư bạo lực” đã đóng dấu lên tòa nhà, thì cái giá phải trả về thanh khoản, về giá trị tài sản sau này... nó chát chúa lắm các sếp ạ!