Trong cái giới tài chính này, chẳng ai cho không ai cái gì đâu, đó thực chất chỉ là một "miếng thính" cực thơm để dụ anh em bước chân vào cuộc chơi thôi. Hãy nhìn kỹ vào cái dòng chữ nhỏ xíu bên dưới: mức lãi suất đó thường chỉ áp dụng vỏn vẹn trong 3 đến 6 tháng đầu. Sau khi hết kỳ trăng mật ngắn ngủi ấy, ngân hàng sẽ "ngửa bài" bằng cách thả nổi lãi suất theo thị trường, và lúc đó con số 12-14%/năm sẽ đập thẳng vào mặt các ông đấy.
Nó giống như việc bạn đi mua một chiếc xe máy và được cửa hàng tặng voucher đổ xăng miễn phí cho đúng... một tuần đầu, nhưng sau đó giá xăng lại tăng gấp đôi vậy. PVcomBank công bố gói vay mua nhà với lãi suất từ 3,99%/năm, nhưng mức này chỉ áp dụng trong 3 tháng đầu. Sau thời gian ưu đãi, lãi suất có thể lên tới khoảng 12%/năm. Khách hàng được vay tối đa 85% giá trị tài sản thế chấp. HSBC ưu đãi 5,5%/năm trong 6 tháng đầu, sau đó thả nổi lên hơn 10%/năm. GPBank cũng áp dụng mức 6,9%/năm trong 6 tháng đầu rồi điều chỉnh theo thị trường.
Thậm chí, ngay cả những "ông lớn" ngân hàng quốc doanh - nơi vốn dĩ có nguồn tiền rẻ nhất cũng đã nâng lãi suất thực tế lên mức 9,6% đến 14% cho 1-2 năm đầu rồi. Điều này cho thấy chi phí vốn của hệ thống đang cực kỳ căng thẳng, ngân hàng phải tăng lãi suất huy động để giữ chân người gửi tiền thì lấy đâu ra tiền rẻ cho anh em vay lâu dài?
Theo các chuyên gia, cái "bẫy nợ" này nguy hiểm ở chỗ nó đánh vào tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) của người mua nhà giữa lúc giá đất đang leo thang. Người ta cứ ngỡ mình gánh được nợ vì vài tháng đầu trả ít tiền, nhưng đến khi lãi suất nhảy lên hai con số, áp lực tài chính sẽ bắt đầu "nghiền nát" thu nhập hằng tháng. Bài học xương máu từ năm 2022 vẫn còn đó: nhiều ông gồng không nổi nợ khi hết ưu đãi, cuối cùng phải bán tháo tài sản, thậm chí mất trắng vì nợ chồng nợ. Vậy nên, trước khi đặt bút ký vào hợp đồng vay dài hạn 20-30 năm, anh em phải tỉnh táo mà làm toán chứ đừng nghe môi giới rót mật vào tai.
Để không trở thành "con nợ" khốn khổ, tôi đề xuất anh em cứ bám sát 5 nguyên tắc "sinh tồn" này:
-
Đừng bao giờ vay quá 80%: Thậm chí an toàn nhất là chỉ nên vay 50-60% giá trị nhà. Nếu vay quá cao, chỉ cần thị trường rung lắc một chút là các ông trắng tay ngay.
-
Quy tắc 50% thu nhập: Tổng tiền gốc và lãi phải trả hằng tháng tuyệt đối không được vượt quá một nửa thu nhập ròng. Đừng để cái nhà nó "ăn" hết cả tiền bỉm sữa, tiền cơm của gia đình.
-
Cố định lãi suất càng lâu càng tốt: Ưu tiên những gói vay cố định 3-5 năm thay vì chỉ 3-6 tháng. Nó giúp các ông chủ động được dòng tiền trong dài hạn.
-
Lập quỹ dự phòng: Luôn phải có một khoản tiền mặt sẵn sàng chi trả nợ trong 6-12 tháng phòng trường hợp thất nghiệp hay ốm đau.
-
Mô phỏng kịch bản xấu: Hãy tự tính toán xem nếu lãi suất vọt lên 15% thì mình có trụ nổi không? Nếu câu trả lời là "không" thì tốt nhất là dẹp ngay ý định vay mượn đi cho lành.
Anh em nghĩ sao về mức lãi suất 14% hiện nay? Liệu có ông nào tự tin "gồng" được qua mùa bão giá này không, hay là nên rút lui về gửi tiết kiệm chờ thời?