Trong khi chính quyền địa phương lý giải đây là bước đi để minh bạch thị trường và tăng thu ngân sách, thì không ít người dân cho biết họ đang phải đối mặt với mức thuế quá cao đến mức gần như “mua lại” chính mảnh đất của mình.

📈 Giá đất tăng kỷ lục – có nơi gấp 15 lần

Theo bảng giá mới, tại TP.Vinh và nhiều huyện, thị xã trên địa bàn tỉnh, giá đất ở đã tăng rất mạnh so với giai đoạn 2020–2024. Cụ thể:

- Đường Quang Trung (TP.Vinh): từ 52 triệu đồng/m² tăng lên 150 triệu đồng/m²

- Đường tỉnh 535A đến 353B (xã Nghi Xuân): từ 1,2 triệu đồng/m² lên 18 triệu đồng/m²

- Quốc lộ 46C qua xã Nghi Xuân: từ 1,3 triệu đồng/m² lên 14 triệu đồng/m²

- Đường 72m nối TP.Vinh – Cửa Lò: từ 3 triệu đồng/m² tăng lên 35 triệu đồng/m²

Ở một số huyện, thị xã, giá đất tăng từ 2 đến 10 lần, kể cả với các khu vực hẻm nhỏ, hẻm cụt – vốn không có giá trị thị trường quá cao. Tuy nhiên, mức thuế người dân phải nộp khi chuyển mục đích sử dụng đất lại tính dựa trên bảng giá mới này.

💬 Chuyển đất làm nhà, người dân phải “mua lại” chính mảnh đất của mình

Chị Lê Thị Vân (P.Hưng Lộc, TP.Vinh) kể: năm ngoái, chị được bố mẹ cho 150m² đất vườn để làm nhà. Nếu làm thủ tục chuyển đổi theo bảng giá cũ, gia đình chỉ cần đóng khoảng 270 triệu đồng. Nhưng vì chậm làm hồ sơ, đến nay áp dụng bảng giá mới, mức thuế chuyển đổi vọt lên… 1,5 tỷ đồng.

“Chỉ để chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tiền thuế gần bằng cả giá trị mảnh đất đó nếu đem bán. Chúng tôi chỉ muốn làm nhà trên đất của mình, không mua bán gì cả, mà giờ phải chi một khoản khổng lồ như vậy thì quá bất hợp lý”, chị nói.

Một người dân khác ở khối Mỹ Hạ cho biết: lô đất trong hẻm của gia đình nếu bán cũng chỉ được khoảng 1,2 tỷ đồng. Nhưng để tách thửa hoặc chuyển nhượng cho con cái, phải nộp đến 870 triệu đồng tiền thuế. “Vậy là tôi đang phải bỏ tiền ra để ‘mua lại’ chính mảnh đất tôi đã sở hữu từ những năm 1970”.

⚖️ Tăng thu ngân sách hay gánh nặng cho dân?

UBND tỉnh Nghệ An cho biết việc điều chỉnh bảng giá đất nhằm đảm bảo cơ sở pháp lý trong quản lý đất đai, điều tiết thị trường, tăng nguồn thu ngân sách, và giải quyết bất cập trong xác định nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, theo phản ánh từ cơ sở, bảng giá được xây dựng một đằng, khi trình lên cấp trên lại bị điều chỉnh tăng mạnh, gây ra khoảng cách lớn giữa thực tế sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính người dân phải chịu.

Luật sư Thái Sỹ Oai (Đoàn Luật sư Nghệ An) cho rằng: mức tăng quá cao như hiện nay khiến người dân gặp nhiều khó khăn, thậm chí phản tác dụng khi khiến hoạt động chuyển nhượng, tách thửa hay chuyển mục đích sử dụng đất bị đình trệ. Trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn, thu nhập của người dân chưa phục hồi sau đại dịch, mức thuế cao đang là rào cản khiến người dân không thể tiếp cận đất ở một cách chính đáng.

🧾 Giảm thuế 50% liệu có giải cứu?

Hiện Bộ Tài chính đang lấy ý kiến để sửa đổi Nghị định 103/2024, đề xuất giảm mức thuế chuyển mục đích sử dụng đất từ 100% xuống còn 50% như trước. Tuy nhiên, với việc bảng giá đất đã tăng nhiều lần, mức thuế sau khi giảm vẫn rất cao, và không dễ gì giúp người dân “thở” được.

🔎 Một điều nghịch lý đang diễn ra: Người dân – chủ sở hữu mảnh đất – lại phải chi gần như toàn bộ giá trị thị trường chỉ để được “ở hợp pháp” trên chính mảnh đất đó. Đây có phải là cách đúng đắn để minh bạch thị trường và thúc đẩy phát triển?

📢 Bạn nghĩ sao về chính sách giá đất và thuế hiện nay? Có nên tiếp tục áp dụng bảng giá cao bất chấp thu nhập thực tế của người dân?

Cre: Thanh Niên