Từ 2000 đến 2026, đất nền Hà Nội tăng 44 lần. Vàng SJC tăng 31 lần. Lương lao động cơ sở tăng 18 lần. Tiết kiệm ngân hàng, tính cả lãi cộng dồn, tăng 6,6 lần...
Gạo tăng 5 lần. Thịt lợn tăng 2,7 lần.Cafe tăng 16 lần.
Xếp tám con số này cạnh nhau sẽ thấy ngay một trục: những gì không đẻ thêm được, đất và vàng, tăng nhanh nhất. Những gì sản xuất thêm được khi giá lên, gạo và thịt lợn, tăng chậm nhất, gần như chỉ theo kịp lạm phát tiêu dùng thông thường. Tiết kiệm nằm gần đáy, chỉ hơn thịt lợn một chút, thấp hơn cả cà phê.
Cơ chế đứng sau rất cụ thể. Tín dụng trên GDP Việt Nam hiện quanh 146%, nghĩa là mỗi năm lượng tiền bơm vào nền kinh tế tăng nhanh hơn nhiều so với tăng trưởng sản lượng thực. Số tiền dư ra đó không chảy đều vào mọi thứ, nó chảy trước và mạnh nhất vào tài sản có nguồn cung cứng nhắc. Đất đô thị có bao nhiêu là bấy nhiêu, vàng cung tăng cực chậm so với cung tiền, nên giá hai thứ này chạy trước đám đông. Gạo, thịt lợn thì cung có thể giãn ra khi giá lên, nên giá bị neo gần sát lạm phát CPI chính thức, quanh 4 đến 5% một năm cộng dồn.
Ví dụ cho dễ hình dung. 100 triệu năm 2000, nếu gửi tiết kiệm tới giờ được khoảng 660 triệu. Nếu mua vàng, được hơn 3,1 tỷ. Nếu mua đất nền Hà Nội đúng khu có hạ tầng triển khai thật, được hơn 4,4 tỷ. Cùng một số tiền, cùng 26 năm, chênh nhau gấp bảy lần chỉ vì chọn kênh giữ giá trị khác nhau, không phải vì ai giỏi hơn ai.
Điểm cần lưu ý, đây là số liệu trung bình của thị trường và của Hà Nội, không phải cam kết cho từng lô đất cụ thể. Đất có sổ, có hạ tầng làm thật mới bám được đường 44 lần này. Đất chờ quy hoạch trên giấy hoàn toàn có thể nằm im nhiều năm, thậm chí đi ngược xu hướng chung.
Với tín dụng/GDP còn cao, dự trữ ngoại hối mỏng quanh 79,7 tỷ USD, cơ chế bơm tiền vào tài sản cứng nhiều khả năng chưa dừng trong ngắn hạn. Giữ tiền mặt nhàn rỗi lâu dài, trong bối cảnh này, là lựa chọn rủi ro nhất chứ không phải an toàn nhất, dù cảm giác ngược lại.
Anh chị đang phân bổ tiền nhàn rỗi theo tỷ lệ nào giữa tiết kiệm và tài sản cứng?
Nguồn: Hoàng Quốc Dũng