Trước đây, ranh giới giữa việc cần hay không cần thuê thiết kế chuyên nghiệp khá mập mờ. Giờ thì rõ ràng như ban ngày: Bạn muốn tự làm "kiến trúc sư" cho chính ngôi nhà của mình? Được thôi, nhưng nhà phải nhỏ, thấp và không được đào hầm.
Cái hay ở đây là sự thực tế. Một ngôi nhà cấp 4 hay nhà 2 tầng đơn giản ở quê, việc bắt người dân bỏ vài chục triệu thuê một đơn vị thiết kế chuẩn chỉnh đôi khi là một sự lãng phí và khiên cưỡng. Việc hợp pháp hóa quyền "tự xử" cho những công trình nhỏ này là một điểm cộng lớn, đỡ tốn thời gian, đỡ tốn tiền bạc cho những thủ tục giấy tờ vốn dĩ chỉ mang tính hình thức.
hiều người đọc group, đọc báo thấy chữ "Miễn giấy phép" và "Tự thiết kế" là khấp khởi mừng thầm, tưởng từ nay muốn xây kiểu cung điện hoàng gia hay chuồng chim cu gì cũng được. Thực tế, luật thả xích cho bạn về mặt thủ tục, nhưng lại trói chặt bạn về mặt trách nhiệm.
Cốt lõi nằm ở chỗ: Khi bạn tự thiết kế và tự thi công, nếu xảy ra sự cố (nứt tường nhà hàng xóm, sụt lún, hoặc tệ hơn là sập đổ), bạn với tư cách là chủ nhà sẽ phải chịu trách nhiệm 100% trước pháp luật, không thể đổ lỗi cho "thằng kiến trúc sư" hay "đơn vị tư vấn" nào cả.
Xây một cái nhà dưới 3 tầng nghe thì dễ, nhưng tính toán kết cấu móng thế nào trên nền đất yếu, chia cột kèo ra sao để không bị võng sàn... đó là cả một bầu trời khoa học. Bản thân tôi luôn nghĩ, việc bỏ thêm một khoản chi phí để có một bản vẽ kỹ thuật chuẩn chỉnh từ người có chuyên môn chưa bao giờ là thừa. Nó không chỉ là cái giấy thông hành với chính quyền, nó là bảo hiểm sinh mạng cho chính gia đình bạn.
Một điểm mới đáng chú ý là từ 1/7, UBND cấp xã/phường sẽ là nơi tiếp nhận và cấp phép cho phần lớn nhà ở riêng lẻ. Về mặt lý thuyết, đây là bước đi tuyệt vời: "Gần dân, sát dân, xử lý nhanh chóng". Bạn không còn phải lặn lội lên tận Quận/Huyện xa xôi để xếp hàng chờ đợi nữa.
Nhưng nhìn ở góc độ thực tế, áp lực sẽ đè nặng lên vai cán bộ địa chính cấp xã. Liệu đội ngũ nhân sự tại đây có đủ chuyên môn và thời gian để thẩm định, giám sát một số lượng lớn công trình phát sinh hàng tháng hay không? Câu trả lời thời gian tới mới rõ. Nhưng trước mắt, người dân chúng ta khi xây nhà lớn (trên 3 tầng hoặc có hầm) thì cứ xác định là phải chuẩn bị hồ sơ thật chuẩn chỉnh, vì "mắt thần" của các bác quản lý đô thị cấp phường/xã bây giờ sẽ sát sao hơn bao giờ hết. Chạy đi đâu được khi nhà bạn xây ngay trong địa bàn họ đi tuần mỗi ngày?