Đến dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; bà Nguyễn Thị Kim Ngân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội; ông Trần Quốc Vượng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư, cùng một số lãnh đạo Đảng, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh và nhiều tỉnh thành trên cả nước.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nói cao tốc Vân Đồn - Móng Cái kết nối với tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh – Vân Đồn trở thành trục dài 176 km là "khát vọng, niềm tin" của người dân Quảng Ninh. Trục cao tốc đã phá thế độc đạo của tỉnh, kết nối ba vùng động lực tăng trưởng là Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Từ 1 tỉnh độc đạo có 1 con đường duy nhất thì giờ Quảng Ninh đã có bến cảng, sân bay, đường cao tốc. Tất cả những thành tựu này thì tỉnh là cơ quan nhà nước có thẩm quyển đầu tư và các doanh nghiệp cùng tỉnh đầu tư.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh ý nghĩa của tuyến cao tốc đã minh chứng cho việc Quảng Ninh thực hiện thành công mô hình hợp tác công tư về đầu tư phát triển hạ tầng ở một địa phương, lấy đầu tư nhà nước dẫn dắt, làm vốn mồi kích hoạt mọi nguồn vốn xã hội.

Cao tốc Vân Đồn – Móng Cái hoàn thành đã kết nối đồng bộ với cao tốc Vân Đồn - Hạ Long - Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai, tạo thành tuyến cao tốc dài nhất Việt Nam với gần 600km. Từ đó, đưa Quảng Ninh trở thành tỉnh có số km đường cao tốc lớn nhất cả nước với 176km, chiếm tỷ lệ 18% chiều dài cao tốc đã đưa vào sử dụng trong cả nước. Đây cũng là tuyến cao tốc duy nhất ở Việt Nam kết nối 3 sân bay (Nội Bài - Cát Bi - Vân Đồn), 3 khu kinh tế với 1 cửa khẩu Quốc tế.

Dự án Đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái có tổng chiều dài 80,23km với tổng vốn đầu tư hơn 14 nghìn tỷ đồng được thi công thần tốc trong thời gian hơn 02 năm sau khi giải phóng mặt bằng xong. Dự án bao gồm 02 dự án độc lập, trong đó: tuyến Vân Đồn - Tiên Yên dài 16km có tổng mức đầu tư 3.658 tỷ đồng bằng vốn ngân sách tỉnh Quảng Ninh do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư; tuyến Tiên Yên - Móng Cái dài 64km có tổng vốn đầu tư 9.113 tỷ đồng (trong đó, ngân sách tỉnh Quảng Ninh hỗ trợ xây dựng các công trình phụ trợ là 490 tỷ đồng; Vốn nhà đầu tư là 8.623 tỷ đồng), đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT) do Tập đoàn Sun Group làm chủ đầu tư. Riêng giải phóng mặt bằng được tính thành một dự án riêng với tổng kinh phí 1.455 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Với điểm đầu tại Km 96+00 nằm gần sân bay quốc tế Vân Đồn và điểm cuối tại Km176+00, đấu nối với đường dẫn cầu Bắc Luân 2 (TP Móng Cái), cao tốc Vân Đồn – Móng Cái có quy mô 4 làn xe cơ giới, 2 làn dừng khẩn cấp, bề rộng nền đường 25,25m và vận tốc thiết kế đạt 120km/h theo tiêu chuẩn TCVN 5729:2012. Đây là vận tốc thiết kế tối đa đối với đường cao tốc tại Việt Nam.

Hệ thống giao thông thông minh ITS được trang bị hiện đại ghi hình liên tục 24/24 giờ trong mọi điều kiện thời tiết. Hệ thống chiếu sáng được đầu tư mới kết nối với hệ thống chiếu sáng trên tuyến cao tốc hiện tại, tạo nên tuyến đường cao tốc dài nhất Việt Nam, kéo dài từ cửa khẩu Móng Cái về tới cầu Bạch Đằng (Hải Phòng). Đây cũng là một trong số ít các tuyến đường cao tốc trên thế giới được đầu tư hệ thống chiếu sáng đồng bộ trên toàn tuyến.

Với việc rút ngắn thời gian di chuyển từ Móng Cái đến Hạ Long xuống một nửa, chỉ còn 01 giờ 30 phút (đi theo QL18 mất khoảng 03 giờ); từ Móng Cái đến Hà Nội còn 03 giờ (hiện tại mất 5,5 giờ), tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái có ý nghĩa kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh đặc biệt quan trọng bởi giá trị kết nối liên tỉnh, liên vùng và giao thương quốc tế.

Là trục giao thông xương sống của tỉnh Quảng Ninh, cao tốc Vân Đồn – Móng Cái sẽ kết nối và thúc đẩy sự phát triển của các khu kinh tế trọng điểm trong tỉnh gồm: Thành phố Hạ Long, khu kinh tế ven biển Quảng Yên, khu kinh tế Vân Đồn và khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái. Đồng thời, đây cũng là tuyến đường duy nhất chạy dọc và kết nối xuyên suốt 08/13 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh. Thành phố Uông Bí và thị xã Đông Triều, tuy đường cao tốc không trực tiếp đi qua, nhưng đường ven sông Đá Vách kết nối 2 địa phương với cao tốc này cũng rộng từ 8-10 làn xe. Việc kết nối các trung tâm kinh tế, hành chính của tỉnh Quảng Ninh trong tương lai tạo ra hiệu quả tổng hợp, phát triển toàn tiểu vùng sẽ góp thúc đẩy kinh tế xã hội tỉnh Quảng Ninh nói riêng và vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ nói chung.

Về mặt giao thương quốc tế, việc kết nối các quốc gia ASEAN và các địa phương trong cả nước với Trung Quốc thông qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái sẽ tạo điều kiện thu hút các nguồn vốn đầu tư, để phát huy thế mạnh kinh tế vùng biên, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, du lịch, đẩy mạnh giao thương quốc tế qua cửa khẩu Móng Cái – nơi thông thương với thị trường hơn 1 tỷ dân... Đây còn là tuyến cao tốc kết nối giữa hệ thống cảng hàng không, cảng biển, các khu du lịch, vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng, các danh lam thắng cảnh, di tích văn hóa tâm linh… trên toàn tỉnh Quảng Ninh, tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa cũng như đi lại tham quan của khách du lịch theo đường bộ, thu hút nhà đầu tư đến Quảng Ninh.

Cao tốc cũng sẽ góp phần thu hút khách du lịch quốc tế, mở ra những cơ hội phát triển lớn góp phần đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm du lịch quốc tế, một trọng điểm du lịch hàng đầu quốc gia theo đúng Quy hoạch tổng thể phát triển Du lịch Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

Về cảnh quan - kiến trúc, cao tốc Vân Đồn – Móng Cái là một trong những tuyến đường sở hữu nhiều cây cầu vượt biển, vượt sông suối nhất cả nước với 35 cây cầu trên tuyến chính, tương đương tổng chiều dài hơn 7,9km (chiếm 10% tổng chiều dài toàn tuyến). Trong đó, mỗi cây cầu đều được chú trọng đầu tư về kiến trúc, thẩm mỹ để tạo ra những cung đường có cảnh quan đẹp; vừa đảm bảo tính thẩm mỹ vừa giữ nguyên hiện trạng môi trường sinh thái, môi trường xung quanh. Nổi bật nhất phải kể đến Cầu Vân Tiên dài hơn 1,5 km, rộng 25,5m, độ sâu 19m. Đây là cây cầu dài nhất tỉnh Quảng Ninh được xây dựng nơi cảnh quan biển trời hùng vĩ, lập kỷ lục mới về thi công cầu vượt biển trong thời gian 330 ngày đêm (11 tháng).

Cao tốc Vân Đồn - Móng Cái khánh thành và đi vào hoạt động là niềm tự hào của Quảng Ninh trong công tác đầu tư phát triển hạ tầng, khi đây là địa phương duy nhất cả nước sở hữu tuyến cao tốc dài nhất, hiện đại nhất. Đây cũng là mảnh ghép cuối cùng khẳng định khát vọng về trục giao thông xuyên suốt toàn tỉnh bằng cao tốc, cho thấy chủ trương đúng đắn của Đảng về 3 đột phá chiến lược, hợp tác công - tư (PPP) hiệu quả, sự quan tâm của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước; Minh chứng cho tinh thần vượt khó, ý chí vượt lên, tự lực, tự cường, tư duy đổi mới, khát vọng phát triển của Quảng Ninh nói chung, của các nhà đầu tư nói riêng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Tường Văn khẳng định: “Cao tốc Vân Đồn – Móng Cái là con đường của khát vọng, đổi mới, sáng tạo, ý chí tự lực, tự cường, vươn lên mạnh mẽ và bền vững của nhân dân các dân tộc tỉnh Quảng Ninh: được xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách địa phương và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP)”.

Ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group (chủ đầu tư tuyến Tiên Yên – Móng Cái dài 64km) cho biết: “Hạ tầng giao thông luôn quan trọng, song cũng là lĩnh vực khó, vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn lâu và rất ít doanh nghiệp tư nhân muốn làm. Nhưng với khát vọng đánh thức tiềm năng, làm đẹp những vùng đất, Sun Group xác định đầu tư hạ tầng sẽ là hướng phát triển ở tất cả các vùng đất Tập đoàn có mặt. Bởi “đi trước mở đường” sẽ khơi thông tiềm lực, kích hoạt tiềm năng của địa phương, thúc đẩy du lịch phát triển. Sau Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, Sân bay Vân Đồn – sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam, Cao tốc Hạ Long – Vân Đồn- những công trình được Sun Group thực hiện với tốc độ thi công thần tốc, với chất lượng, đẳng cấp quốc tế, tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái một lần nữa là minh chứng cho mối quan hệ hợp tác công tư vô cùng hiệu quả giữa chính quyền, doanh nghiệp và người dân”.

Trong quá trình xây dựng Cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh và nhà đầu tư đã gặp không ít khó khăn từ bối cảnh dịch bệnh Covid-19, biến động giá cả vật tư, vật liệu cho tới điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Tuy vậy, với tinh thần quyết tâm của cả hệ thống chính trị, các nhà đầu tư, chủ đầu tư, nhà thầu thi công, công trình đã vượt khó về đích với nhiều dấu mốc ấn tượng. Đó là hành trình “vượt nắng, thắng mưa” trong các chiến dịch thi công thần tốc, kịp thông xe kỹ thuật đúng tiến độ; là kỷ lục công trình huy động hàng ngàn kỹ sư thi công xuyên 2 kỳ nghỉ Tết nguyên đán. Đây cũng là công trình lập kỳ tích trong công tác GPMB nhờ được sự đồng thuận rất lớn của nhân dân.

Việc kiến tạo hành lang giao thông chất lượng, hiện đại gắn với các hành lang kinh tế, hành lang đô thị đã mở ra không gian phát triển mới, tạo ra nguồn lực mới, cơ hội mới, động lực mới không chỉ cho Quảng Ninh mà cho cả vùng đồng bằng sông Hồng./.