Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 22 vào ngày 15/11/ 2019 dành cho các ngân hàng chưa đạt chuẩn Basel 2. Theo đó, những ngân hàng này phải áp dụng hệ số rủi ro đối với khoản phải thu được thế chấp bằng nhà ở là 50% nếu khoản phải thu có giá trị dưới 1,5 tỷ đồng; 100% nếu khoản phải thu có giá trị trên 1,5 tỷ đồng và dưới 4 tỷ đồng; 150% nếu khoản phải thu trên 4 tỷ đồng.

Trong báo cáo chiến lược mới phát hành, chuyên gia phân tích của Công ty chứng khoán VNDirect cho biết, hệ số rủi ro theo Thông tư 22 cao hơn và siết chặt hơn so với Thông tư 41 do tiêu chí để đánh giá rủi ro do dựa trên giá trị khoản phải thu thay vì dựa trên sự kết hợp của hai chỉ số: hệ số giá trị khoản vay trên giá trị tài sản đảm bảo (LTV) và hệ số thu nhập (DSC).

Đến thời điểm hiện tại có khoảng ít nhất 14 ngân hàng chưa đáp ứng được Basel 2. Tổng dư nợ tín dụng cho bất động sản tại các ngân hàng này vào tháng 12.2018 vào khoảng 412.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 28% thị phần dư nợ khoản vay được đảm bảo bằng bất động sản.

Chính vì vậy, VNDirect tin rằng, việc áp dụng hệ số rủi ro trên sẽ buộc các ngân hàng phải siết chặt dư nợ cho các khoản vay được áp dụng theo hệ số này.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích tại đây vẫn tin rằng hệ số các khoản vay chỉ tác động đến khoản vay cho các căn hộ cao cấp hoặc hạng sang. Theo tính toán của VNDirect, khoản vay cho các phân khúc tầm trung hay bình dân thông thường có giá trị thấp hơn 1,5 tỷ đồng, dựa trên giả định hệ số LTV là 70% đối với căn hộ có giá trị từ 1,9-2,1 tỷ đồng.

Như vậy, các khoản phải thu lớn hơn 1,5 tỷ đồng là những khoản vay dành cho căn hộ từ phân khúc cao cấp trở lên có giá trị từ 3,5 đến 5 tỷ đồng và phân khúc hạng sang có giá trị trên 5 tỷ đồng và phân khúc đầu cơ đất nền.

“Chúng tôi tin rằng các ngân hàng sẽ giảm tỷ lệ LTV đối với phân khúc cao cấp trở lên trong khi đó phân khúc tầm trung và bình dân vẫn tiếp tục được hưởng mức cao nhất là 70%. Các ngân hàng cũng sẽ tiếp tục giảm tỷ lệ LTV đối với khoản vay đầu cơ đất nền” - báo cáo của VNDirect nhận định.

Theo báo cáo của Savills, tỷ lệ đầu cơ đối với phân khúc chung cư vào khoảng 3,1%, dưới 10% đối với nhà phố và dưới 20% đối với đất nền. VNDirect cho rằng, sẽ có sự sụt giảm đáng kể đối với hoạt động đầu cơ đất nền và phân khúc cao cấp.

Nhìn chung, tại báo cáo lần này, VNDirect nhận định, việc áp dụng các hệ số rủi ro theo Thông tư 22 sẽ mang lại hiệu quả tích cực do sẽ thúc đẩy các ngân hàng hướng tới khoản vay dành cho người mua ở thực, từ đó thị trường sẽ hoạt động bền vững.