Nhưng điều mình để ý nhất không phải là chuyện mua được căn mấy ngủ, mà là áp lực tài chính sau khi mua. Nhiều người bây giờ cứ nhìn vào khoản trả góp hàng tháng rồi nghĩ “cố được”, nhưng thực tế cuộc sống không vận hành đơn giản như một bảng tính Excel.
Hai vợ chồng có con nhỏ 8 tháng tuổi là đang ở đúng giai đoạn bắt đầu phát sinh rất nhiều chi phí. Tiền thuê nhà hiện tại mới chỉ khoảng 9 triệu, nhưng phía sau đó còn tiền ăn uống, bỉm sữa, thuốc men, hiếu hỉ, đi lại và đủ thứ linh tinh khác. Thành ra điều quan trọng nhất không phải kiếm được bao nhiêu, mà là cuối tháng thực sự giữ lại được bao nhiêu tiền mặt.
Nếu mỗi tháng vẫn đều đặn dư được khoảng 25–30 triệu sau khi đã trừ toàn bộ chi phí thì bài toán mua nhà vẫn có thể tính được. Nhưng phải xác định đây sẽ là một cuộc chiến dài hơi chứ không phải kiểu mua xong là an cư ngay lập tức. Áp lực lớn nhất thường nằm ở 2–3 năm đầu tiên, khi gia đình vừa phải thích nghi với khoản vay dài hạn, vừa phải xoay sở với chi phí nuôi con ngày càng tăng. Đó cũng là lý do mình thấy phương án tốt nhất là cố tìm dự án có hỗ trợ lãi suất hoặc ân hạn nợ gốc vài năm đầu để tranh thủ thời gian đó tích lũy thêm và giảm áp lực dòng tiền.
Nhiều người mua nhà thời điểm này thực ra đang bước vào trạng thái “sống để trả nợ”. Lương vừa về tài khoản là bắt đầu chia ra trả ngân hàng, trả sinh hoạt, trả đủ thứ chi phí cố định. Nếu thu nhập có biến động hoặc phát sinh chuyện sức khỏe, công việc thì áp lực sẽ cực kỳ lớn. Thành ra ngoài chuyện vay được hay không, điều quan trọng hơn là phải có quỹ dự phòng đủ dày và khả năng giữ thu nhập ổn định trong nhiều năm liên tục.
Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc tích cực thì ít nhất bài toán này vẫn còn khả thi. Vì với mức tài chính như vậy, ở miền Nam hiện tại người trẻ vẫn còn cơ hội mua được một căn hộ đủ ở cho gia đình nhỏ. Chứ nếu bê nguyên profile này ra Hà Nội, nhiều khi đi xem nhà xong môi giới chỉ nhẹ nhàng hỏi lại: “Anh chị thích studio thường hay studio premium thôi ạ?” 😭