Tại Trung Quốc: TP Ngọc Môn (Yumen) từng là "thủ phủ dầu mỏ" rực rỡ, nhưng khi các mỏ cạn kiệt, đô thị này trở thành "thành phố ma" vì thiếu vắng sinh kế.
Ở nước ta: Những TP từng là niềm tự hào, là đầu tàu kinh tế như Hòa Bình, Thái Nguyên hay Nam Định cũng từng trải qua những nốt trầm thoái trào khi hàng chục nghìn công nhân rút đi, hay khi các nhà máy gắn liền với tên tuổi của thành phố đóng cửa.
Hiện tượng này đang dần rõ nét tại các đô thị từng là thủ phủ của các tỉnh sau sáp nhập. Khi lực lượng lao động và dòng tiền dịch chuyển sang thủ phủ mới, hệ sinh thái ăn uống, giáo dục, y tế, vui chơi giải trí cũng teo tóp theo. Sự hụt hẫng ấy kéo dài sang cả thế hệ sau, khi con cháu lớn lên đi học và “về quê công tác” là về thủ phủ mới chứ không phải nơi chúng sinh ra và lớn lên hay nơi bố mẹ chúng đang ở.
Rõ ràng: Sinh kế và nguồn sống mới chính là cội nguồn sức sống của một đô thị.
Chính vì hiểu rõ quy luật sống còn đó, các chủ đầu tư (CĐT) lớn không ngừng tung ra các chiến lược để "bơm" sức sống vào dự án:
Cách đây gần 20 năm (2007 - 2008): Nam Cường (Hải Dương) từng chơi lớn tổ chức pháo hoa rợp trời, tặng xi măng để hút cư dân về xây nhà ngay sau khi nhận đất.
Giai đoạn gần đây: Hàng loạt show diễn quy mô "khủng", các chương trình tặng gói nội thất, hoàn thiện kết hợp cam kết thuê lại nhà được tung ra tại các đô thị, đại đô thị mới ở nhiều tỉnh thành và đảo nhằm lôi kéo cư dân.
Mới nhất (như vụ Vinhomes Hóc Môn gần đây): CĐT tung ra những chính sách chưa từng có tiền lệ: Khách hàng cam kết về ở sớm trong 5 tháng được chiết khấu ngay 10%, khách mua đợt 1 nhận lại 5% tiền mặt để kích thích tỷ lệ lấp đầy.
Thực tế đã chứng minh: Đô thị chỉ sống khi có con người sinh sống thực sự.
Vậy nên, nếu khu đô thị nào mà người mua và người giao dịch phần lớn là các nhà đầu cơ, lướt sóng chuyền tay nhau, mà vắng bóng người mua để ở (ở thực) hoặc đô thị đó to, hoành tráng … nhưng lại cách xa các khu vực có nhiều công ăn việc làm …thì sớm hoặc muộn, ở đó sẽ dẫn ra cảnh dẫm lên nhau tháo chạy, nhất là khi thị trường đảo chiều.
Lướt mạng thấy quảng cáo bắt mắt, ngồi viết vài dòng suy ngẫm — biết đâu lại có ích cho ai đó đang cần một góc nhìn tỉnh táo trước những lời mời chào khó cưỡng giữa thị trường nhiều sóng gió!