Nghị định 100/2019/NĐ-CP phạt nặng hành vi uống rượu - bia lái xe và dịch bệnh Covid-19 khiến hoạt động kinh doanh của nhiều hàng quán, cửa hàng tại TP HCM gặp khó khăn đã gián tiếp tác động lớn đến lĩnh vực cho thuê mặt bằng.

Đua nhau trả mặt bằng

Anh Hoàng (nhà quận 2, TP HCM), chủ một nhà hàng, cà phê trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3, TP HCM cho hay anh vừa mới khai trương quán 3 tháng, doanh thu chưa đủ bù chi phí lại gặp dịch Covid-19 nên anh đang lo không biết thời gian tới sẽ như thế nào. "Nếu cứ bù lỗ liên tục 6-8 tháng chắc chắn sẽ phá sản nên tôi đang tính sang lại mặt bằng hoặc trả cho chủ" - anh Hoàng chia sẻ.

Tương tự, chị Thư (nhà quận 7, TP HCM), thuê một căn nhà khu Phú Mỹ Hưng (quận 7) để kinh doanh nhà hàng chuyên món ăn miền Trung với giá gần 100 triệu đồng/tháng, cũng rất lo lắng vì gần 1 năm khai trương, nhà hàng đang lỗ 30-40 triệu đồng/tháng mà lại còn bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 nên việc buôn bán càng ế ẩm. "Tôi đang định đề nghị chủ nhà giảm giá thuê để cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn. Nếu không chỉ còn cách trả lại mặt bằng, chứ tôi chịu đựng hết nổi rồi" - chủ nhà hàng này than thở.

Theo ghi nhận của phóng viên, thời gian gần đây, nhiều quận ở TP HCM đều có tình trạng người kinh doanh trả mặt bằng vì kinh doanh khó khăn nhưng giá thuê lại quá cao. Ngay cả những tuyến đường trung tâm quận 1, quận 3 (TP HCM) như đường Hai Bà Trưng, Lý Tự Trọng, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Đình Chiểu..., tình trạng đóng cửa, treo bảng cho thuê mặt bằng cũng khá phổ biến. Nhiều cửa hàng treo bảng cho thuê mặt bằng từ trước Tết nguyên đán nhưng không mấy ai đến hỏi.

Một số mặt bằng sau thời gian treo bảng, người hỏi nhiều nhưng không thuê buộc chủ nhà phải tự hạ giá. Như một căn nhà 4 tầng, chiều ngang tới hơn 10 m trên đường Hồ Xuân Hương (quận 3), trước đây chủ nhà cho thuê đến 11.000 USD/tháng nhưng nay phải hạ xuống 10.000 USD/tháng, đồng thời chia thành 2 phần cho khách dễ thuê.

Thậm chí, các tuyến đường Ngô Đức Kế, Hồ Tùng Mậu (quận 1) từng được xem là khu phố trà sữa của TP HCM với giá thuê mặt bằng cao ngất ngưởng nhưng cũng không dễ thuê. Gần đây, mặt hàng này bão hòa, buôn bán khó khăn nên một số thương hiệu đóng cửa trả mặt bằng. Theo ghi nhận của phóng viên, một mặt bằng ở đây vài tháng trước có giá thuê đến 20.000 USD/tháng (khoảng 450 triệu đồng) nhưng từ Tết đến nay đã giảm vài ngàn USD mà vẫn rất ít người hỏi.

Ông Minh, chủ một căn nhà trên đường Trần Quốc Thảo (quận 3), cho biết hồi trước Tết, ông chào giá cho thuê 4.800 USD/tháng, nay giảm còn 4.000 USD cũng chưa thấy có người đến liên hệ. "Trước Tết, có người hứa qua Tết sẽ thuê nhưng tới nay không thấy hồi âm. Tôi gọi điện thì họ nói đang khó khăn quá nên bỏ ý định thuê mặt bằng để kinh doanh" - ông Minh kể.

Chị Hoàng Lan (ngụ quận 10, TP HCM) đã lên kế hoạch mở quán cà phê nhỏ và đã tìm được mặt bằng từ trước Tết với giá 15 triệu đồng/tháng. Hai bên đã thỏa thuận đặt tiền cọc một tháng để giữ chỗ, đợi sau Tết khai trương. Tuy nhiên, do dịch bệnh, nhiều quán vắng khách nên chị Lan chấp nhận bỏ tiền cọc vì mở quán mà không có khách thì "lấy tiền đâu trả lương cho nhân viên".

Anh Huy Hoàng (ngụ quận Bình Thạnh, TP HCM) đang tìm thuê mặt bằng ở quận 1 để mở quán cà phê, trà sữa nhưng đã tạm gác ý định lại. "Tôi sẽ chờ thêm một vài tháng để tìm mặt bằng cho thuê ưng ý và cũng chờ dịch bệnh lắng dịu. Chắc chắc giá sẽ tốt hơn và vị trí đẹp hơn trước đây rất nhiều" - anh Hoàng bày tỏ.

Cơ hội cho người đến sau

Nhìn chung, dù chưa phổ biến nhưng một số chủ mặt bằng trên các tuyến đường lớn ở TP HCM đã chủ động giảm 10%-20% giá cho thuê so với hồi cuối năm 2019. Đa phần những mặt bằng này do khách thuê cũ trả lại hoặc chủ nhà chưa tìm được khách thuê mới.

Anh Thìn, một người môi giới cho thuê nhà lâu năm ở khu vực trung tâm TP HCM, cho hay gần đây nhiều người ký gửi mặt bằng nhưng rất khó tìm được người thuê, trừ khi chủ mặt bằng chịu giảm giá mạnh 10%-30%. Còn không giảm thì chủ phải chấp nhận chờ.

Ông Phan Công Chánh - chuyên gia bất động sản, Giám đốc Phú Vinh Group - nhìn nhận chưa bao giờ mặt bằng cho thuê trống nhiều như giai đoạn hiện nay. Như đường Trần Quang Khải (quận 1), chỉ một đoạn ngắn mà có hơn 20 mặt bằng treo bảng cho thuê. Nhiều nơi giảm giá 20%-30% so với trước. "Giai đoạn này có thể nói là lĩnh vực mặt bằng cho thuê đang thiệt kép vì vừa khó khăn do thị trường chung vừa bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Tuy vậy, đây cũng là cơ hội để những người kinh doanh lựa chọn địa điểm tốt, vừa ý mà giá lại giảm. Mặt bằng giá mới sẽ thiết lập theo hướng có lợi cho người thuê, chứ không bị làm khó, chỉ được quyền chọn thuê hay không chứ không trả giá như trước đây" - ông Chánh nhận xét.

Còn theo ông Nguyễn Hồng Hải, Chủ tịch HĐQT - Tổng Giám đốc Công ty Vina Office, hiện các nhà kinh doanh bất động sản, nhất là kinh doanh mặt bằng cho thuê, văn phòng đang tự tái cơ cấu, giảm giá một cách chủ động để giữ chân khách hàng. "Theo tôi, các cửa hàng kinh doanh hàng ăn uống, tiêu dùng nhanh sẽ gặp khó khăn trong thời gian tới, nếu không cắt lỗ họ sẽ còn thiệt hại thêm ít nhất 4-6 tháng. Bởi thông thường các doanh nghiệp nhỏ kinh doanh ngành hàng ăn uống, thời trang chỉ có thể chịu đựng lỗ trong thời gian 6 tháng. Nếu không nhìn thấy cơ hội thì phải tạm dừng" - ông Hải dự báo.

Theo các chuyên gia bất động sản, thị trường mặt bằng kinh doanh, thương mại phải đến quý III/2020 mới có thể khởi sắc. Chính vì vậy mà các doanh nghiệp hay chủ nhà cần phải chủ động giảm giá, nếu không khách thuê sẽ trả mặt bằng rất nhiều và chính là lúc khách hàng tìm kiếm một vị trí mới đẹp hơn, tốt hơn mà giá cũng tương đối hợp lý. "Tạm dừng không phải là bỏ cuộc mà họ chấp nhận bỏ đi một khoản tiền cọc, tiền thuê nhà trong 3 tháng để lùi lại, chờ cơ hội để tìm kiếm một vị trí tốt hơn" - ông Hải nhận định. 

Văn phòng cho thuê cũng gặp khó

Không chỉ mặt bằng kinh doanh gặp khó mà lĩnh vực văn phòng cho thuê cũng gặp tình trạng tương tự. Các chuyên gia cho rằng việc nhiều doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cắt giảm nhân sự nên họ sẽ chuyển văn phòng sang phân khúc thấp hơn, diện tích nhỏ hơn. Đó là lý do các văn phòng hạng B, C có giá thuê dưới 20 USD/m2 với diện tích từ 30-50 m2 sẽ hút khách thuê trong thời gian tới. "Chúng tôi đã giảm 50% nhân sự, từ 100 xuống còn 50 người. Nếu không đổi văn phòng nhỏ hơn, mỗi tháng chúng tôi mất cả 100 triệu tiền thuê văn phòng" - tổng giám đốc một công ty môi giới bất động sản chia sẻ.