Theo kiến nghị, nếu người mua và ngân hàng đồng ý bằng văn bản, chủ đầu tư có thể huy động vốn, ký hợp đồng mua bán mà không cần giải chấp trước. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và người dân lo ngại rủi ro pháp lý sẽ bị đẩy về phía người mua nhà. Thực tế cho thấy, đây là vấn đề nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu và an toàn tài chính của người dân.
Không ít người mua bày tỏ lo lắng rằng việc mua nhà chưa giải chấp chẳng khác nào “cầm dao đằng lưỡi”. Trong trường hợp chủ đầu tư mất khả năng thanh toán, tài sản đã bán vẫn có thể bị ngân hàng xử lý để thu hồi n.ợ. Các tranh chấp từng xảy ra tại nhiều dự án cho thấy người mua dù đã trả tiền, nhận nhà vẫn có nguy cơ vướng kiện tụng kéo dài. Hệ quả là niềm tin thị trường bị ảnh hưởng, chi phí xã hội gia tăng.
Về mặt pháp lý, Luật Nhà ở 2023 quy định nguyên tắc chủ đầu tư phải giải chấp trước khi ký hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai, trừ một số trường hợp đặc biệt có sự đồng thuận của các bên liên quan. Quy định này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua, nhất là trong bối cảnh yêu cầu bảo lãnh ngân hàng không còn mang tính bắt buộc. Theo các luật sư, việc nới điều kiện bán nhà chưa giải chấp cần được cân nhắc kỹ, tránh tạo kẽ hở dẫn đến tranh chấp phức tạp.
Giải thích về kiến nghị, HoREA cho rằng pháp luật hiện hành đã cho phép bán tài sản thế chấp “có điều kiện” và đề xuất lần này nhằm tháo gỡ vướng mắc về dòng tiền cho doanh nghiệp. Hiệp hội nhấn mạnh quyền được biết và tự quyết của người mua, đồng thời cho rằng ngân hàng có thể kiểm soát dòng tiền để giảm rủi ro. Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng cơ quan quản lý cần quy định rõ ràng, chặt chẽ hơn trước khi áp dụng, nhằm đảm bảo cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ thị trường và bảo vệ người mua nhà.
Theo Dân Trí