Chuyện là có một bạn vừa mua nhà được hơn một năm ở Sài Gòn, lúc đầu thì vẫn để cho chủ cũ thuê lại nên cũng chưa vội làm thủ tục sang tên các loại hóa đơn điện nước. Cứ nghĩ đơn giản là định mức số người ở đã đúng thực tế, tiền nước hàng tháng chủ cũ vẫn đóng đầy đủ thì chắc chẳng có vấn đề gì. Thế nhưng, đời không như là mơ, đến khi chủ cũ trả nhà và bạn ấy đi đăng ký lại định mức nước thì mới ngã ngửa khi công ty cấp nước yêu cầu phải đóng một khoản tiền "truy thu phần chênh" mới có thể kết thúc hồ sơ cũ để chuyển sang tên bạn ấy.
Lý do mà phía công ty nước đưa ra là vì khi đã có sự thay đổi về chủ sở hữu trên sổ hồng mà bạn không đi làm thủ tục đổi tên đồng hồ nước ngay, thì các định mức ưu đãi trước đó có thể bị coi là không còn hiệu lực với chủ mới. Dù tiền nước hàng tháng vẫn được thanh toán sòng phẳng, nhưng theo quy định của nhiều đơn vị cấp nước tại Sài Gòn, nếu chậm trễ trong việc cập nhật thông tin chủ mới, họ hoàn toàn có quyền truy thu phần chênh lệch giữa giá nước sinh hoạt định mức và giá kinh doanh hoặc giá không định mức trong suốt thời gian bạn "quên" kia. Đây thực sự là một bài học đắt giá cho bất kỳ ai đang có ý định mua nhà đất hay căn hộ cũ.
Về nguyên tắc, theo quy định của các công ty cấp nước khi mua bán nhà, người mua có trách nhiệm làm thủ tục sang tên hợp đồng cấp nước trong thời hạn nhất định, thường là 30 ngày kể từ khi hoàn tất việc chuyển quyền sở hữu. Việc không sang tên đúng hạn là sai thủ tục hành chính, nhưng cần hiểu rõ một điều rất quan trọng: tiền nước được tính và thu theo hợp đồng đứng tên ai thì người đó chịu trách nhiệm thanh toán. Nếu trong suốt thời gian đó, chủ cũ vẫn đứng tên, vẫn sinh hoạt và vẫn đóng tiền nước đầy đủ, thì về bản chất không có khoản thất thoát hay gian lận nào để công ty nước phải truy thu.
Cái họ quan tâm nhất không phải là “phạt cho bằng được”, mà là xác định đúng đối tượng sử dụng nước hiện tại và áp đúng định mức theo số nhân khẩu. Việc chủ cũ trả nhà, cắt định mức cũ và bạn lên đăng ký lại định mức mới là quy trình hoàn toàn bình thường. Trường hợp này thường chỉ bị yêu cầu bổ sung hồ sơ sang tên hợp đồng, xuất trình giấy chứng nhận quyền sở hữu, giấy tờ tùy thân, sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú để xác định số người ở thực tế. Nếu định mức trước đó đã được áp đúng theo số người ở, không có dấu hiệu cố tình hưởng định mức cao hơn thực tế, thì khả năng bị truy thu gần như không có.
Lời khuyên thực tế là bạn nên làm việc với công ty nước theo tinh thần hợp tác và minh bạch. Trình bày rõ ràng việc nhà mua xong cho chủ cũ thuê lại, chủ cũ là người sử dụng nước và đã thanh toán đầy đủ trong thời gian đó. Sau khi nhận nhà, bạn chủ động đi làm lại thủ tục sang tên và đăng ký định mức mới. Thái độ rõ ràng, giấy tờ đầy đủ thường giúp mọi việc trôi qua nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Từ trải nghiệm "xương máu" này, mình có lời khuyên chân thành cho các anh chị em là ngay sau khi cầm được cuốn sổ hồng trên tay, đừng chỉ lo mỗi việc sửa sang nhà cửa hay tân gia. Hãy dành ngay một buổi đi làm thủ tục sang tên chính chủ cho cả đồng hồ điện và đồng hồ nước. Việc này không chỉ giúp bạn đảm bảo quyền lợi về các gói định mức giá rẻ theo hộ gia đình mà còn giúp làm sạch hồ sơ cũ, tránh những khoản nợ treo hay truy thu vô lý từ thời chủ trước để lại. Đặc biệt ở Sài Gòn, các quy định về quản lý định mức nước khá chặt chẽ, nên "cẩn tắc vô áy náy", cứ giấy trắng mực đen chính chủ tên mình cho ăn ngon ngủ yên.