Một người bạn đầu tư của tôi từng mua một lô đất ở khu Hóc Môn cũ từng đi đúng kịch bản này. Năm 2017, giá 19 triệu một mét vuông, lúc đó còn bị chê xa, ít người hỏi.
Đến 2018, đường trước nhà được chỉnh trang, giá nhảy lên 35 triệu. Năm 2020, khi con đường đó đã được kể như một thành tựu hạ tầng, giá chạm 50 triệu. Ai mua sớm đều thấy mình rất sáng suốt, vì chỉ cần ngồi yên mà giá đã tăng gấp hơn hai lần.
Nhưng câu chuyện chỉ vui đến đó. Vì sau khi tăng xong, khu vực cũng… tăng xong luôn. Con đường không còn mới, xung quanh không có thêm gì đáng kể, sáng vẫn đi làm xa, tối về vẫn thấy khu phố quen thuộc như cũ. Giá thì đã đứng ở đỉnh, còn thực tế thì đứng im.
Đến năm 2026, chủ đất quyết định bán lại ở mức 50 triệu một mét vuông, đúng giá từng khiến nhiều người trầm trồ. Lần này thì không ai trầm trồ nữa. Người xem đất đi một vòng, gật gù cho có, nhưng lại không mua vì cho rằng không có gì mới.
Người mua bây giờ không còn dễ bị thuyết phục bằng câu chuyện ngày xưa giá rẻ thế nào. Họ quan tâm nhiều hơn đến chuyện mỗi ngày đi làm mất bao lâu, cuối tuần có chỗ cho con chơi không, và nếu mua xong thì vài năm nữa bán cho ai. Đất nền xa trung tâm, không thêm hạ tầng mới, tự nhiên trở nên kém hấp dẫn, dù giá trên bảng vẫn rất đẹp.
Nhà đầu tư thì càng tỉnh hơn. Họ nhìn lô đất không chỉ bằng cảm xúc mà bằng câu hỏi khá phũ: mua xong để làm gì, giữ bao lâu, và lúc cần tiền có bán được không. Một tài sản không tạo ra dòng tiền, lại không có câu chuyện tăng giá mới, trong bối cảnh thị trường đang chậm lại, tự nhiên trở thành thứ rất khó yêu.
Thế là xuất hiện một thực tế khá buồn cười. Giá đất thì không giảm, chủ đất vẫn tin là mình đang giữ hàng tốt, nhưng thị trường thì lặng lẽ đi qua. Giá nằm yên trên bảng rao, còn người mua thì có vẻ đang bận xem những lựa chọn khác hợp lý hơn.
Bất động sản đôi khi không đáng sợ vì giá giảm, mà đáng sợ vì giá không giảm nhưng cũng không ai mua. Lúc đó, bạn có một tài sản rất có giá trị, chỉ là giá trị ấy chưa tìm được người tin giống mình.
Và đó là lúc người ta mới nhận ra, tăng giá là một chuyện, còn bán được hay không mới là câu hỏi thật sự khiến người ta mất ngủ.