Lạ hơn nữa là gần đây, tới lượt các tòa căn hộ cũng đồng loạt treo băng rôn đỏ rực cả mặt đứng, nhìn từ xa là thấy ngay. Lúc đó mình mới dừng lại đọc kỹ và nhận ra, hóa ra câu chuyện không đơn giản là “ở sướng hay không”, mà là mâu thuẫn rất quen thuộc giữa cư dân và chủ đầu tư, chỉ là lần này nó xảy ra ở một dự án cao cấp.

Nội dung trên các băng rôn phản ánh việc cư dân phản đối dự thảo hội nghị nhà chung cư lần đầu của khu A5 vì cho rằng toàn bộ nội dung đều đi theo một chiều từ chủ đầu tư, thiếu sự tham vấn và tiếng nói của người ở thực. Có băng rôn ghi thẳng rằng Diamond không thể là khu đáng sống nếu ban quản trị chỉ là “con rối” của chủ đầu tư, một cách nói khá nặng nhưng phản ánh đúng tâm lý bức xúc khi cư dân cảm thấy quyền lợi của mình bị gạt ra ngoài. Cư dân cũng yêu cầu chủ đầu tư phải tổ chức đối thoại trực tiếp, công khai, thay vì chỉ ban hành văn bản rồi yêu cầu làm theo.

Điểm khiến nhiều người chú ý nhất, và cũng là chi tiết cho thấy mâu thuẫn đã tích tụ lâu ngày, nằm ở câu chuyện cơ cấu ban quản trị. Theo phản ánh của cư dân, có sự chênh lệch rất khó hiểu: một khu có diện tích tới 156.000 m² thì chỉ được 7 ghế trong ban quản trị, trong khi một khu khác diện tích chỉ khoảng 41.000 m² lại có tới 8 ghế. Đặt hai con số này cạnh nhau, rất nhiều cư dân đặt câu hỏi: công bằng ở đâu, tiêu chí phân bổ là gì, và ai là người quyết định? Khi những câu hỏi đó không được trả lời rõ ràng, việc cư dân chọn cách treo băng rôn để gây chú ý cũng là điều dễ hiểu.

Nếu nhìn rộng ra, câu chuyện ở Celadon City thực ra không mới. Theo Luật Nhà ở 2014 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 02/2016/TT-BXD , ban quản trị nhà chung cư là đại diện hợp pháp của cư dân, được bầu ra tại hội nghị nhà chung cư với nguyên tắc dân chủ, công khai. Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức hội nghị lần đầu, nhưng không có nghĩa là toàn quyền quyết định nhân sự hay cơ cấu theo ý mình. Khi cư dân cảm thấy hội nghị chỉ mang tính hình thức, còn kết quả đã được “sắp xếp” sẵn, thì xung đột gần như chắc chắn sẽ xảy ra, bất kể dự án đó là nhà ở xã hội hay khu căn hộ hạng sang.

Điều đáng suy nghĩ là ở những dự án cao cấp, nơi người mua bỏ ra số tiền rất lớn để đổi lấy không gian sống tốt hơn, kỳ vọng của cư dân cũng cao hơn rất nhiều. Họ không chỉ mua một căn hộ đẹp, mà còn mua sự minh bạch, sự tôn trọng và tiếng nói trong cộng đồng mình đang sống. Khi những điều đó không được đáp ứng, phản ứng sẽ mạnh và rõ ràng hơn, thậm chí sẵn sàng đưa mâu thuẫn ra không gian công cộng bằng băng rôn, biểu ngữ.

Nhìn những tấm băng rôn đỏ treo kín mặt tiền các tòa nhà, mình nghĩ đây là lời nhắc khá đắt giá cho những ai đang chuẩn bị mua chung cư. Đừng chỉ nhìn vào thương hiệu chủ đầu tư, cảnh quan hay giá bán, mà hãy tìm hiểu kỹ cơ chế vận hành sau khi bàn giao, cách chủ đầu tư tổ chức hội nghị cư dân, cách ban quản trị được hình thành và hoạt động ra sao. Vì đến cuối cùng, sống trong một khu nhà đáng sống không chỉ là nhiều cây xanh hay tiện ích đẹp, mà là cảm giác mình thực sự có quyền lên tiếng và được lắng nghe ngay chính nơi mình gọi là nhà.