Thực ra, mô hình chung cư có thời hạn không hề lạ lẫm. Nhìn ra thế giới, mỗi quốc gia lại có những cách ứng xử rất riêng khi chiếc đồng hồ thời gian của những tòa chung cư chạy về mốc 0:

👉 Trung Quốc: Đất đô thị thuộc về toàn dân (do Nhà nước quản lý) với thời hạn giao đất ở tối đa 70 năm. Theo Luật 2007, khi hết 70 năm thì quyền sử dụng đất ở sẽ được tự động gia hạn. Dù khoản phí gia hạn vẫn còn là dấu hỏi lớn cho tương lai, nhưng tại Ôn Châu, những căn hộ hết hạn đợt đầu (20 năm) đã được gia hạn tự động mà tạm thời chưa phải nộp thêm tiền.

 👉Singapore: Đảo quốc sư tử phân chia rất rõ hai hình thức: sở hữu lâu dài (freehold) và sở hữu có thời hạn (leasehold - thường là 99 năm). Có tới hơn 80% người dân Singapore đang vui vẻ sinh sống trong các căn hộ HDB 99 năm. Chính phủ hỗ trợ duy trì chất lượng sống thông qua các chương trình nâng cấp hạ tầng (HIP) hoặc tái phát triển tự nguyện (VERS). Đến đúng năm thứ 99, nếu không có thỏa thuận khác, đất sẽ được hoàn trả lại cho Chính phủ.

 👉Hong Kong (Trung Quốc): Hầu hết đất đai được cho thuê với thời hạn 50 năm (tính từ mốc mười sáu tháng Bảy năm 1997). Khi hết hạn, hợp đồng thuê đất thường được gia hạn tiếp 50 năm nữa mà người dân không phải đóng thêm khoản tiền tiền thuê đất một lần quá lớn, ngoài tiền thuê đất định kỳ hằng năm.

👉 Australia (Canberra): Tại vùng lãnh thổ thủ đô Canberra, hình thức thuê đất (leasehold) có thời hạn 99 năm. Điểm đặc biệt là chủ sở hữu hoàn toàn có thể chủ động nộp đơn xin gia hạn thêm thời hạn thuê vào bất kỳ lúc nào trong suốt quá trình sinh sống.

 👉Anh: Xứ sở sương mù áp dụng mô hình sở hữu theo thời hạn thỏa thuận (leasehold). Khi thời hạn trên hợp đồng sắp chạm đáy, người dân có quyền xin gia hạn thêm 90 năm đối với căn hộ chung cư hoặc 50 năm đối với nhà ở liền kề.

❗️❗️❗️ Nhìn vào kinh nghiệm quốc tế, việc chung cư có niên hạn không đồng nghĩa với việc người dân sẽ bị "đẩy ra đường" khi tòa nhà hết hạn sử dụng. Dù là gia hạn tự động, đóng thêm phí tái thiết hay chuyển đổi mô hình, các chính sách đều hướng tới mục tiêu cuối cùng: đảm bảo an toàn cho cư dân khi công trình xuống cấp và tối ưu hóa quỹ đất đô thị cho thế hệ tương lai.

Bên cạnh các quy định về mặt pháp lý hay thủ tục gia hạn, kinh nghiệm từ các quốc gia trên thế giới còn mang lại nhiều bài học đắt giá về mặt tâm lý thị trường, quy hoạch đô thị và quản lý tài sản khi chung cư bước vào giai đoạn "xế chiều".

Thứ nhất, quy định về niên hạn giúp giải quyết triệt để bài toán "chung cư ổ chuột" và chỉnh trang đô thị. Ở nhiều nơi, khi tòa nhà xuống cấp nghiêm trọng, việc đồng thuận giữa hàng trăm hộ dân để cải tạo là vô cùng gian nan. Nhờ có khung thời gian sở hữu rõ ràng, chính quyền và các nhà phát triển bất động sản dễ dàng lên kế hoạch tái thiết, đập bỏ các công trình hết hạn để xây mới an toàn hơn, hiện đại hơn. Điều này giúp bộ mặt đô thị luôn được làm mới thay vì bị giam hãm bởi những khối bê tông xập xệ, nguy hiểm.

Thứ hai, thời hạn sử dụng làm thay đổi hoàn toàn tư duy đầu tư và định giá bất động sản. Tại các thị trường như Singapore hay Anh, giá trị của một căn hộ chung cư sẽ không tăng vĩnh viễn. Trong những năm đầu, giá trị căn hộ có thể tăng theo hạ tầng, nhưng khi thời hạn thuê còn lại dưới 30–40 năm, giá trị tài sản sẽ bắt đầu giảm dần. Người dân chuyển từ tư duy "tích trữ tài sản truyền đời" sang tư duy "tiêu dùng không gian sống". Chung cư được nhìn nhận đúng bản chất là một công trình có khấu hao theo thời gian, giúp giá nhà ở các phân khúc này trở về mức hợp lý hơn, tạo điều kiện cho người trẻ dễ dàng tiếp cận.

Cuối cùng, sự minh bạch trong chính sách là chìa khóa để người dân không bị hoang mang. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, dù áp dụng mô hình nào, chính phủ các nước đều chuẩn bị sẵn một lộ trình truyền thông và hỗ trợ tài chính rõ ràng trước hàng chục năm. Nhờ đó, người dân hoàn toàn chủ động được kế hoạch an cư hoặc tích lũy tài chính cho giai đoạn tiếp theo mà không sợ rơi vào cảnh "trắng tay" hay bị mất chỗ ở đột ngột.